AI và tự động hóa trở thành chìa khóa cạnh tranh cho ngành dệt may Việt Nam

15/03/2026 - 20:447 phút đọc

margin: 15px auto;" />

Dệt may hiện là một trong những ngành công nghiệp xuất khẩu chủ lực của Việt Nam, với hàng nghìn doanh nghiệp và hàng triệu lao động tham gia trong chuỗi sản xuất.

Tuy nhiên, cùng với sự thay đổi nhanh chóng của thị trường quốc tế, ngành dệt may của Việt Nam đang đối mặt với nhiều thách thức mới như yêu cầu ngày càng cao về chất lượng sản phẩm, tiêu chuẩn môi trường, thời gian giao hàng và khả năng tùy biến theo nhu cầu thị trường.

Đặc biệt, trong bối cảnh ngành dệt may toàn cầu bước vào giai đoạn chuyển đổi mạnh mẽ với tự động hóa, trí tuệ nhân tạo (AI) và các hệ thống sản xuất thông minh, việc đổi mới công nghệ và nâng cấp thiết bị đang trở thành yếu tố then chốt, giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh.

Cải thiện năng suất 20%-30% nhờ nâng cấp công nghệ, ứng dụng AI

Bên lề sự kiện “Đột phá công nghệ, định hình tương lai may mặc” do Công ty TNHH Phồn Thịnh - Tae Gwang và Hikari tổ chức chiều ngày 14/3, ông Vũ Đức Giang, Chủ tịch Hiệp hội Dệt May Việt Nam (VITAS) cho biết, thời điểm này, các doanh nghiệp dệt may cần nhận diện, bao quát bối cảnh toàn cầu để tìm ra con đường phát triển riêng phù hợp với mình, trong đó cần đặc biệt chú trọng ứng dụng công nghệ mới vào sản xuất.

Hiện các doanh nghiệp đang bước vào một giai đoạn mới, với yêu cầu đơn hàng có thời gian giao nhanh hơn, giá cạnh tranh hơn và đặc biệt là chất lượng cao hơn. Nhiều doanh nghiệp trong ngành đang thể hiện sự chủ động rất lớn trong đầu tư hạ tầng nhà xưởng đạt chuẩn đánh giá quốc tế, tập trung đầu tư công nghệ, tự động hóa, robot và thậm chí ứng dụng AI trong sản xuất, từ đó mang lại hiệu quả cao từ tiết giảm chi phí, gia tăng năng lực cạnh và mở rộng sức ảnh hưởng trên thị trường toàn cầu.

“Đầu tư công nghệ và tự động hóa đang là giải pháp quan trọng với các doanh nghiệp dệt may. Hiện có những thiết bị cho phép một công nhân vận hành 3 đến 4 máy, thay vì 1 máy như trước đây. Như vậy, công nghệ đang giúp năng suất lao động tăng lên, đồng thời, bù đắp việc giảm lao động phổ thông”, ông Giang nói.

Chủ tịch VITAS cho biết thêm, AI cũng đang được ứng dụng để phát triển các mẫu mới. Các doanh nghiệp dệt may trong nước hiện không chỉ sản xuất theo phương thức CMT mà đã chuyển sang các mô hình giá trị cao hơn như FOB, ODM, thậm chí một số doanh nghiệp lớn đã triển khai mô hình DDP - tức là giao hàng đến tận cửa hàng của khách hàng trên toàn cầu.

Theo ông Nguyễn Văn Tiếp, Phó Tổng Giám đốc Công ty TNHH Phồn Thịnh - Tae Gwang, một số dòng thiết bị tự động hóa, ứng dụng công nghệ mới hiện nay có thể tinh gọn từ 4-5 công đoạn trong quy trình sản xuất. Nhờ đó, năng suất lao động có thể tăng tối thiểu từ 20%-30%.

Từ kinh nghiệm gần 20 năm phân phối các thiết bị trong ngành may mặc, lãnh đạo Phồn Thịnh - Tae Gwang nhận thấy nhu cầu thay đổi thiết bị và công nghệ của các doanh nghiệp dệt may hiện nay là rất lớn. Không chỉ các doanh nghiệp dệt may Việt Nam mà cả các doanh nghiệp FDI tại Việt Nam, cũng như ở khu vực Đông Nam Á và quốc tế, đều đang có xu hướng đổi mới thiết bị mạnh mẽ.

Đặc biệt, nhiều nhà máy đã đầu tư công nghệ từ khá lâu nên hiện tại đang bước vào giai đoạn cần thay thế và nâng cấp. Cho nên xu hướng hiện nay của ngành là chuyển đổi kép - vừa xanh hóa vừa số hóa trong sản xuất.

Doanh nghiệp cần chuẩn bị cho quá trình chuyển đổi

Dù nhu cầu đổi mới thiết bị từ các doanh nghiệp là không nhỏ, nhưng ông Tiếp cho rằng khó khăn lớn nhất hiện nay là mức độ sẵn sàng tiếp nhận của các nhà máy. Điều này bao gồm sự chuẩn bị của đội ngũ kỹ thuật, cũng như quy trình sản xuất của nhà máy khi tiếp cận các dòng thiết bị tự động hóa và số hóa.

“Đây là khó khăn chung, không chỉ riêng chúng tôi mà hầu hết các đơn vị cung cấp giải pháp cho ngành dệt may đều gặp phải. Các doanh nghiệp cần thấy rõ hiệu quả của những giải pháp công nghệ này. Vì vậy, ngoài việc cung cấp thiết bị, điều quan trọng nhất là chúng tôi phải giúp khách hàng hiểu được những ứng dụng mới nhất trên thiết bị và cách vận hành ra sao. Cốt lõi của vấn đề không chỉ là bán máy móc mà là giải pháp vận hành hiệu quả”, ông Tiếp nói.

Với những dòng máy may hiện đại nhất, ứng dụng nhiều công nghệ mới như của Hikari vừa giới thiệu trong chương trình “Đột phá công nghệ, định hình tương lai may mặc”, ông Tiếp cho biết, trước khi cung cấp đến khách hàng, Phồn Thịnh - Tae Gwang đã có sự tìm hiểu rất kỹ về các tính năng khác nhau của thiết bị. Những thiết bị nào thực sự đảm bảo được khả năng vận hành ổn định thì mới đưa ra thị trường.

Ví dụ, dòng máy may 1 kim thông minh thế hệ mới H9VIII-7C, được trang bị công nghệ điều khiển lực căng chỉ và lực nén chân vịt bằng thuật toán thông minh. Hệ thống này có khả năng tự động nhận biết độ dày của vải và điều chỉnh áp lực phù hợp, giúp máy thích ứng linh hoạt với nhiều loại vật liệu khác nhau, từ vải mỏng đến vải dày.

Ngoài ra, máy còn được trang bị màn hình cảm ứng màu hiện đại, hỗ trợ thiết lập trực quan và thông báo bằng giọng nói, giúp người vận hành dễ dàng sử dụng ngay cả khi chưa có nhiều kinh nghiệm. Thiết kế đầu máy không dầu giúp hạn chế vết bẩn trên sản phẩm, đồng thời không gian thao tác rộng giúp thuận tiện khi may các sản phẩm có kích thước lớn.

Trong khi đó, dòng máy may 1 kim thông minh H9VIA-7C lại có khả năng điều khiển kỹ thuật số với độ chính xác cao, kiểm soát khoảng cách mũi kim chính xác đến 0,1 mm. Máy hỗ trợ nhiều chế độ may khác nhau như may tự do, may chiều dài cố định, may hoa văn hay may nhiều đoạn, giúp tăng tính linh hoạt trong sản xuất.

Còn với nhóm máy hai kim, các model HT92V2-7P và HT92V1-7P được trang bị công nghệ căng chỉ và kẹp chỉ thông minh, giúp tạo ra các đường may đẹp và ổn định. Đặc biệt, chức năng may góc tự động điều khiển bằng máy tính cho phép người vận hành thực hiện các đường may phức tạp với độ chính xác cao.

Đáng chú ý, các thiết bị mới này còn được tích hợp IoT HIKARI, cho phép kết nối máy móc với hệ thống quản lý của nhà máy, từ đó giúp doanh nghiệp theo dõi dữ liệu sản xuất theo thời gian thực, phân tích hiệu suất vận hành và tối ưu hóa dây chuyền sản xuất.

Ông Tiếp đánh giá, những sản phẩm trên thực sự có những bước đột phá về công nghệ. Để hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận công nghệ mới này, Phồn Thịnh - Tae Gwang luôn có đội ngũ kỹ thuật lành nghề, hiểu biết sâu, tay nghề cao để sẵn sàng hỗ trợ, chuyển giao công nghệ.

Đồng thời, về phía các doanh nghiệp, ông Tiếp cho rằng các nhà máy cũng cần chuẩn bị đồng bộ từ quy trình sản xuất, đội ngũ kỹ thuật đến tư duy quản trị.

“Lãnh đạo doanh nghiệp và nhà máy phải có sự đồng thuận và quyết tâm trong việc chuyển đổi. Khi doanh nghiệp nhận thấy rõ hiệu quả của công nghệ, việc triển khai mới có thể đạt được kết quả như mong muốn”, ông Tiếp nhấn mạnh.

Từ góc độ đơn vị sản xuất, ông Wu Liang Jie, Chủ tịch Hikari (Shanghai) Precise Machinery Science & Technology Co., Ltd cho biết, trong bối cảnh công nghệ sản xuất liên tục đổi mới, việc nâng cấp thiết bị và chuyển đổi sang mô hình nhà máy thông minh sẽ đóng vai trò quyết định trong việc duy trì lợi thế cạnh tranh.

Các dòng máy mới của Hikari đều hướng đến việc đáp ứng được những thách thức với thị trường Việt Nam, với yêu cầu ngày càng cao về chất lượng của các nhãn hàng, sự xuất hiện liên tục của các chất liệu vải mới, đồng thời giảm áp lực về tuyển dụng lao động, gia tăng lợi nhuận cho mỗi doanh nghiệp.

“Thông qua ứng dụng công nghệ AI, thế hệ máy may công nghiệp thông minh mới có thể giúp công nhân giảm đáng kể thời gian thao tác, tiết kiệm sức lao động, từ đó nâng cao năng suất và giảm chi phí cho các nhà máy”, ông Wu Liang Jie nhấn mạnh.

Theo ông Wu Liang Jie, nếu các nhà máy tại Việt Nam sớm ứng dụng những công nghệ may mặc tiên tiến, doanh nghiệp không chỉ nâng cao chất lượng sản phẩm mà còn tiết kiệm thời gian sản xuất, tăng năng suất và cải thiện đáng kể khả năng cạnh tranh trong chuỗi sản xuất toàn cầu.