Chậm đóng bảo hiểm xã hội quá 60 ngày có thể bị khởi tố hình sự

03/02/2026 - 17:253 phút đọc

(Banker.vn) Theo hướng dẫn của Bộ Công an, doanh nghiệp chậm đóng bảo hiểm xã hội quá 60 ngày hoặc không chấp hành đôn đốc có thể bị xử lý hình sự.

Sau thời hạn 60 ngày kể từ ngày hết hạn đóng bảo hiểm xã hội (BHXH) theo quy định mà người sử dụng lao động vẫn chưa thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ nghĩa vụ, hành vi chậm đóng sẽ bị xác định là trốn đóng và có thể bị kiến nghị khởi tố hình sự. Đây là nội dung được Bảo hiểm xã hội TP.HCM nhấn mạnh trong văn bản triển khai hướng dẫn của Bộ Công an về việc xử lý các vi phạm trong lĩnh vực BHXH, bảo hiểm y tế (BHYT) và bảo hiểm thất nghiệp (BHTN), ban hành ngày 3/2, căn cứ theo Công văn số 5659/BCA-CSKT ngày 15/12/2025.

margin: 15px auto;" />

Theo BHXH TP.HCM, hồ sơ kiến nghị khởi tố gồm văn bản kiến nghị của cơ quan BHXH cùng các tài liệu, chứng cứ kèm theo là bản chính, bản sao hợp pháp hoặc dữ liệu điện tử đã được chuyển đổi theo đúng quy định pháp luật, bảo đảm giá trị pháp lý. Việc lập hồ sơ kiến nghị khởi tố được áp dụng đối với các hành vi có dấu hiệu vi phạm 3 tội danh được quy định trong Bộ luật Hình sự, gồm tội gian lận BHXH, BHTN; tội gian lận BHYT và tội trốn đóng BHXH, BHYT, BHTN cho người lao động.

BHXH TP.HCM cho biết, việc xác định hành vi chậm đóng chuyển sang trốn đóng được căn cứ vào số ngày chậm đóng và thời điểm cơ quan BHXH ban hành văn bản đôn đốc. Cụ thể, trường hợp người sử dụng lao động chưa đóng hoặc đóng chưa đầy đủ BHXH sau thời hạn 60 ngày kể từ ngày hết hạn đóng theo quy định thì hành vi chậm đóng được xác định là trốn đóng. Trường hợp cơ quan BHXH đã có văn bản đôn đốc mà đơn vị vẫn không thực hiện nghĩa vụ đóng thì hành vi này cũng bị xác định là trốn đóng.

Trong trường hợp cơ quan BHXH gửi văn bản đôn đốc trong vòng 45 ngày kể từ thời hạn đóng chậm nhất mà doanh nghiệp vẫn không thực hiện nghĩa vụ, hành vi chậm đóng được chuyển sang trốn đóng kể từ ngày thứ 61. Nếu văn bản đôn đốc được gửi sau 45 ngày kể từ thời hạn đóng chậm nhất mà doanh nghiệp vẫn không nộp, hành vi chậm đóng được coi là trốn đóng tính từ ngày thứ 15 kể từ ngày cơ quan BHXH ban hành văn bản đôn đốc.

Ngoài ra, nếu sau 60 ngày kể từ ngày hết thời hạn đăng ký tham gia BHXH theo quy định mà đơn vị sử dụng lao động vẫn chưa thực hiện đăng ký tham gia BHXH, BHYT, BHTN cho người lao động thuộc diện bắt buộc, hành vi này cũng bị xác định là trốn đóng. Trường hợp doanh nghiệp kê khai mức tiền lương làm căn cứ đóng BHXH, BHYT, BHTN thấp hơn mức tiền lương thực tế trả cho người lao động cũng được xác định là hành vi trốn đóng theo quy định của pháp luật.

BHXH TP.HCM nhấn mạnh, trong quá trình xem xét, xử lý các hành vi vi phạm nêu trên, nếu phát hiện có dấu hiệu tội phạm thì người có thẩm quyền đang giải quyết vụ việc sẽ chuyển toàn bộ hồ sơ liên quan đến cơ quan tiến hành tố tụng hình sự để xử lý theo quy định. Việc triển khai hướng dẫn của Bộ Công an về kiến nghị khởi tố các hành vi vi phạm trong lĩnh vực BHXH, BHYT, BHTN thể hiện quyết tâm của cơ quan BHXH trong công tác phòng ngừa, phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật, qua đó bảo vệ quyền lợi hợp pháp, chính đáng của người lao động.