Công ty chứng khoán kinh doanh những gì?

08/01/2026 - 17:494 phút đọc

(Banker.vn) Đằng sau các dịch vụ quen thuộc như mở tài khoản, đặt lệnh hay tư vấn đầu tư là những nghiệp vụ kinh doanh được pháp luật quy định chặt chẽ

Công ty chứng khoán trong cấu trúc của thị trường vốn

Trong cấu trúc vận hành của thị trường vốn, công ty chứng khoán giữ vai trò trung gian trọng yếu, kết nối dòng tiền của nhà đầu tư với nhu cầu huy động vốn của doanh nghiệp. Mọi giao dịch chứng khoán trên thị trường tập trung, từ mua bán cổ phiếu đến giao dịch trái phiếu, đều phải đi qua hệ thống của các công ty chứng khoán với đầy đủ các khâu mở tài khoản, lưu ký, thanh toán và bù trừ.

Không chỉ dừng ở việc cung cấp hạ tầng giao dịch, công ty chứng khoán còn tham gia trực tiếp vào quá trình hình thành hàng hóa cho thị trường thông qua các hoạt động tư vấn, bảo lãnh phát hành và đầu tư bằng vốn tự có. Chính sự tham gia sâu này khiến rủi ro tại công ty chứng khoán không chỉ là rủi ro của riêng doanh nghiệp, mà còn có khả năng lan truyền sang nhà đầu tư và toàn bộ hệ thống nếu không được kiểm soát hiệu quả.

Vì lí do đó, pháp luật về chứng khoán đặt ra yêu cầu nghiêm ngặt về vốn điều lệ tối thiểu đối với từng nghiệp vụ kinh doanh. Vốn điều lệ không đơn thuần là con số mang tính hình thức, mà là nền tảng tài chính bảo đảm công ty chứng khoán có đủ năng lực thực hiện các cam kết và hấp thụ rủi ro phát sinh trong quá trình hoạt động.

margin: 15px auto;" />

Các nghiệp vụ kinh doanh của công ty chứng khoán

Xét theo mức vốn điều lệ tối thiểu, nghiệp vụ có yêu cầu thấp nhất là tư vấn đầu tư chứng khoán, với mức 10 tỷ đồng. Đây là hoạt động cung cấp khuyến nghị đầu tư, phân tích thị trường và tư vấn tài chính cho khách hàng. Nghiệp vụ này không đòi hỏi công ty sử dụng vốn để đầu tư trực tiếp, nên rủi ro tài chính ở mức thấp. Tuy nhiên, rủi ro về trách nhiệm nghề nghiệp và uy tín lại rất lớn, bởi chất lượng tư vấn có thể ảnh hưởng trực tiếp đến quyết định đầu tư và niềm tin của thị trường.

Tiếp theo là nghiệp vụ môi giới chứng khoán, yêu cầu vốn điều lệ tối thiểu 25 tỷ đồng. Đây là hoạt động quen thuộc nhất đối với nhà đầu tư cá nhân, nơi công ty chứng khoán thực hiện lệnh mua bán theo yêu cầu của khách hàng và hưởng phí dịch vụ. Dù không trực tiếp sử dụng vốn của mình để đầu tư, công ty chứng khoán thực hiện nghiệp vụ môi giới vẫn phải bảo đảm an toàn tài sản khách hàng và duy trì hệ thống công nghệ giao dịch ổn định. Chính những yêu cầu về hạ tầng và quản trị này khiến mức vốn tối thiểu cao hơn so với nghiệp vụ tư vấn.

Ở mức cao hơn là nghiệp vụ tự doanh chứng khoán, với yêu cầu vốn điều lệ tối thiểu 50 tỷ đồng. Trong hoạt động tự doanh, công ty chứng khoán sử dụng chính nguồn vốn của mình để đầu tư vào cổ phiếu, trái phiếu hoặc các công cụ tài chính khác. Mọi biến động của thị trường đều tác động trực tiếp đến kết quả kinh doanh và năng lực tài chính của doanh nghiệp. Khi thị trường thuận lợi, tự doanh có thể mang lại lợi nhuận lớn; nhưng trong giai đoạn biến động mạnh, đây cũng là nghiệp vụ tiềm ẩn rủi ro thua lỗ đáng kể nếu công ty không có đủ tiềm lực về vốn.

Mức cao nhất trong các nghiệp vụ kinh doanh của công ty chứng khoán là bảo lãnh phát hành chứng khoán, với mức vốn điều lệ tối thiểu 165 tỷ đồng. Nghiệp vụ này gắn liền với thị trường sơ cấp, nơi công ty chứng khoán hỗ trợ doanh nghiệp chào bán cổ phiếu hoặc trái phiếu ra công chúng. Trong trường hợp bảo lãnh với cam kết chắc chắn, công ty phải sẵn sàng sử dụng vốn của mình để mua toàn bộ hoặc phần chứng khoán không phân phối hết. Nghĩa vụ tài chính rất lớn khiến bảo lãnh phát hành trở thành nghiệp vụ đòi hỏi năng lực vốn cao nhất và có ảnh hưởng lớn đến sự ổn định của thị trường.