Đa dạng hóa thị trường xuất khẩu: "Chìa khóa" giúp nông sản Việt giữ đà tăng trưởng năm 2026

02/04/2026 - 12:164 phút đọc

(Banker.vn) Trước áp lực chi phí và biến động toàn cầu, Việt Nam đẩy mạnh đa dạng hóa thị trường xuất khẩu, tận dụng FTA để giữ vững tăng trưởng nông sản năm 2026.

Biến động toàn cầu gia tăng

Bước vào năm 2026, ngành nông nghiệp Việt Nam đối diện với một bối cảnh quốc tế nhiều biến động, trong đó các yếu tố địa chính trị tiếp tục tác động mạnh đến chuỗi cung ứng và chi phí sản xuất. Những diễn biến phức tạp tại khu vực Trung Đông không chỉ làm gián đoạn dòng chảy thương mại mà còn kéo theo giá logistics và vật tư đầu vào tăng cao.

margin: 15px auto;" />

Trong bối cảnh đó, theo định hướng của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, việc ổn định sản xuất, kiểm soát chi phí và bảo đảm chuỗi cung ứng trở thành nhiệm vụ trọng tâm nhằm duy trì sức cạnh tranh của nông sản Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Không chỉ dừng lại ở việc ứng phó ngắn hạn, ngành nông nghiệp còn đặt mục tiêu nâng cao năng lực tự chủ dài hạn, từ nguồn nguyên liệu đến tổ chức sản xuất, nhằm giảm thiểu tác động từ các cú sốc bên ngoài. Đây được xem là bước chuyển quan trọng trong bối cảnh thương mại toàn cầu ngày càng khó lường.

Đa dạng hóa thị trường để giảm phụ thuộc

Một trong những giải pháp then chốt được xác định là đa dạng hóa thị trường xuất khẩu. Thay vì phụ thuộc vào một số thị trường truyền thống, ngành nông nghiệp đang hướng đến mở rộng thị phần tại nhiều khu vực tiềm năng như Đông Á, Nam Á, châu Phi, châu Mỹ Latinh và Liên minh châu Âu.

Trong đó, các thị trường lớn như Trung Quốc, Hoa Kỳ, Liên minh châu Âu hay Nhật Bản vẫn giữ vai trò chủ lực, nhưng định hướng mới là không để rủi ro tập trung quá lớn vào bất kỳ thị trường nào.

Song song với đó, việc tận dụng hiệu quả các hiệp định thương mại tự do như CPTPP hay EVFTA tiếp tục được đẩy mạnh, giúp hàng hóa Việt Nam mở rộng cửa vào các thị trường có tiêu chuẩn cao.

Các hoạt động xúc tiến thương mại, hội chợ quốc tế, kết nối giao thương trực tuyến và thương mại điện tử xuyên biên giới cũng được khuyến khích triển khai mạnh hơn, nhằm giúp doanh nghiệp tiếp cận trực tiếp người mua, giảm phụ thuộc vào trung gian.

Bên cạnh mở rộng thị trường, ngành nông nghiệp đang bước vào giai đoạn chuyển đổi sâu về chất lượng và tiêu chuẩn. Những yêu cầu mới từ các thị trường lớn như truy xuất nguồn gốc, giảm phát thải carbon hay tuân thủ quy định chống phá rừng như EUDR đang đặt ra thách thức nhưng cũng mở ra cơ hội nâng tầm nông sản Việt.

Theo định hướng của cơ quan quản lý, doanh nghiệp được khuyến khích áp dụng mô hình kinh tế tuần hoàn, sản xuất carbon thấp và đổi mới công nghệ để đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế. Đây không chỉ là yêu cầu bắt buộc mà còn là yếu tố giúp nâng cao giá trị thương hiệu “Nông sản Việt” trên thị trường toàn cầu.

Cùng với đó, việc xây dựng chuỗi liên kết bền vững giữa doanh nghiệp, hợp tác xã và nông dân được xác định là nền tảng để ổn định đầu ra và nâng cao giá trị sản phẩm. Thay vì sản xuất manh mún, mô hình chuỗi giá trị giúp kiểm soát chất lượng từ đầu vào đến đầu ra, đáp ứng tốt hơn các yêu cầu khắt khe từ thị trường.

Mục tiêu tăng trưởng và kỳ vọng năm 2026

Theo kịch bản tăng trưởng giai đoạn 2026–2030, ngành nông nghiệp đặt mục tiêu duy trì tốc độ tăng trưởng GDP khoảng 3,6–4% mỗi năm, trong khi kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản dự kiến tăng từ 8–12%/năm.

Riêng năm 2026, ngành đặt mục tiêu đạt tổng kim ngạch xuất khẩu khoảng 73–74 tỷ USD. Đây là con số tham vọng nhưng có cơ sở, trong bối cảnh nhu cầu tiêu thụ nông sản toàn cầu đang phục hồi và các hiệp định thương mại tự do tiếp tục phát huy hiệu quả.

Giới chuyên gia nhận định, nếu thực hiện hiệu quả chiến lược đa dạng hóa thị trường, kết hợp với nâng cao chất lượng sản phẩm và chuyển đổi xanh, nông sản Việt Nam hoàn toàn có thể duy trì đà tăng trưởng bền vững, đồng thời nâng cao vị thế trong chuỗi cung ứng toàn cầu.