Giá dầu có thể chạm mốc 100 USD/thùng vì căng thẳng Iran leo thang, thị trường trong nước sẽ điều chỉnh ra sao?

02/03/2026 - 16:566 phút đọc

(Banker.vn) Giá dầu Brent tăng vọt, cảnh báo nguy cơ lên 100 USD/thùng. Điều này sẽ ảnh hưởng như thế nào đến giá xăng dầu trong nước trong đợt điều chỉnh sắp tới?

Thị trường năng lượng toàn cầu đang bước vào giai đoạn biến động mạnh khi giá dầu Brent tăng khoảng 10% lên gần 80 USD/thùng trong phiên giao dịch OTC ngày 1/3. Động thái này phản ánh tâm lý lo ngại của giới đầu tư trước nguy cơ xung đột tại Iran leo thang, đặc biệt khi các cuộc không kích của Mỹ và Israel làm dấy lên rủi ro gián đoạn nguồn cung tại khu vực Trung Đông.

margin: 15px auto;" />

OTC (over-the-counter) là hình thức giao dịch trực tiếp giữa các bên ngoài sàn giao dịch chính thức, thường thông qua hệ thống môi giới hoặc mạng lưới điện tử riêng biệt. Do không có cơ chế khớp lệnh tập trung và thanh khoản thấp, giá trong phiên OTC mang tính tham khảo nhưng lại rất nhạy cảm với các cú sốc địa chính trị. Trong bối cảnh cuối tuần khi thị trường phái sinh dầu mỏ đóng cửa, biến động tại OTC thường được xem là “tín hiệu sớm” cho phiên giao dịch chính thức đầu tuần.

Trước đó, dầu Brent – thước đo chuẩn của thị trường quốc tế đã tăng liên tục từ đầu năm và chốt phiên 27/2 ở mức 73 USD/thùng, cao nhất kể từ tháng 7/2025. Đà tăng mới nhất cho thấy rủi ro nguồn cung đang quay trở lại vị trí trung tâm của thị trường.

Eo biển Hormuz: Điểm nghẽn chiến lược của nguồn cung toàn cầu

Yếu tố then chốt khiến giá dầu leo thang nằm ở nguy cơ gián đoạn tại eo biển Hormuz – tuyến vận tải năng lượng quan trọng bậc nhất thế giới. Theo các chuyên gia năng lượng, việc Mỹ và Israel tấn công Iran cùng với cảnh báo từ Tehran đã khiến nhiều chủ tàu, tập đoàn dầu khí và nhà giao dịch tạm dừng vận chuyển dầu thô, nhiên liệu và khí tự nhiên hóa lỏng qua khu vực này.

Eo biển Hormuz nằm giữa Oman và Iran, nối vịnh Ba Tư với vịnh Oman và biển Arab. Theo thống kê năm ngoái, hơn 14 triệu thùng dầu thô mỗi ngày đi qua tuyến đường này, tương đương khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu và gần một phần ba lượng xuất khẩu nhiên liệu vận chuyển bằng đường biển.

Ông Ajay Parmar - Giám đốc năng lượng và lọc hóa dầu tại ICIS nhận định, nếu tình trạng gián đoạn kéo dài, giá dầu có thể mở cửa đầu tuần ở gần mức 100 USD/thùng, thậm chí vượt ngưỡng này. Cùng quan điểm, nhà phân tích Helima Croft của RBC cho biết các lãnh đạo Trung Đông đã cảnh báo Washington rằng một cuộc chiến toàn diện với Iran có thể đẩy giá dầu vượt mốc 100 USD.

Tuy nhiên, một số tổ chức như Rabobank thận trọng hơn, cho rằng trong ngắn hạn giá có thể duy trì trên 90 USD/thùng thay vì bứt phá quá mạnh.

Theo nhà kinh tế Jorge Leon của Rystad, kể cả khi sử dụng các tuyến thay thế như đường ống Đông – Tây của Arab Saudi hoặc hệ thống vận chuyển của UAE, việc đóng cửa eo biển Hormuz vẫn có thể khiến thị trường hụt 8–10 triệu thùng/ngày. Đây là mức thiếu hụt rất lớn so với tổng nhu cầu toàn cầu, đủ để tạo cú sốc giá tức thì.

OPEC+ tăng sản lượng nhưng chưa đủ xoa dịu thị trường

Trong bối cảnh rủi ro nguồn cung gia tăng, nhóm các nước sản xuất dầu OPEC+ đã thông báo kế hoạch tăng thêm 206.000 thùng/ngày từ tháng 4. Tuy nhiên, mức bổ sung này tương đương chưa đến 0,2% nhu cầu toàn cầu được đánh giá là khá khiêm tốn so với nguy cơ thiếu hụt hàng triệu thùng mỗi ngày nếu eo biển Hormuz bị phong tỏa.

Giới quan sát cho rằng quyết định của OPEC+ mang tính “tín hiệu ổn định” nhiều hơn là giải pháp thực chất để cân bằng thị trường. Khi rủi ro địa chính trị lấn át yếu tố cung – cầu truyền thống, giá dầu có xu hướng phản ứng mạnh với thông tin về xung đột hơn là các điều chỉnh kỹ thuật về sản lượng.

Tác động của căng thẳng Iran không chỉ dừng ở biến động giá. Các chính phủ và nhà máy lọc dầu châu Á đang đánh giá lại mức dự trữ chiến lược, tuyến vận chuyển và nguồn cung thay thế. Theo một số công ty tư vấn năng lượng, Ấn Độ có thể tăng nhập khẩu dầu từ Nga để bù đắp nguy cơ thiếu hụt từ Trung Đông.

Lịch sử cho thấy eo biển Hormuz thường xuyên là điểm nóng địa chính trị, từ “cuộc chiến tàu chở dầu” giữa Iran và Iraq thập niên 1980 đến các vụ bắt giữ tàu và đe dọa phong tỏa trong những năm gần đây. Mỗi lần căng thẳng leo thang, thị trường dầu mỏ lại đối mặt với những đợt tăng giá đột biến.

Trong ngắn hạn, hướng đi của giá dầu sẽ phụ thuộc vào diễn biến thực tế tại khu vực và mức độ gián đoạn nguồn cung. Nếu vận tải qua eo biển Hormuz được duy trì hoặc khôi phục nhanh chóng, giá có thể hạ nhiệt. Ngược lại, bất kỳ dấu hiệu phong tỏa kéo dài nào cũng đủ để đưa thị trường năng lượng toàn cầu vào chu kỳ tăng giá mới, với mốc 100 USD/thùng không còn là kịch bản xa vời.

Nhận định giá xăng dầu trong nước trong kỳ điều chỉnh ngày 5/3/2026

Diễn biến tăng mạnh của dầu Brent trong phiên OTC và nguy cơ giá dầu tiến sát mốc 90–100 USD/thùng nếu căng thẳng tại eo biển Hormuz kéo dài không chỉ tạo sóng trên thị trường năng lượng quốc tế, mà còn đặt ra áp lực rõ rệt đối với kỳ điều chỉnh giá xăng dầu trong nước ngày 5/3/2026.

Trong cơ chế điều hành hiện nay, giá bán lẻ trong nước được tính toán dựa trên bình quân giá thành phẩm xăng dầu thế giới trong chu kỳ trước đó. Vì vậy, nếu những phiên giao dịch chính thức đầu tuần xác nhận đà tăng như tín hiệu từ thị trường OTC, giá cơ sở nhiều khả năng sẽ bị đẩy lên đáng kể.

Với kịch bản giá dầu duy trì quanh vùng 85–90 USD/thùng trong vài ngày tới, giá xăng trong nước có thể tăng từ khoảng 800–1.500 đồng/lít, tùy từng mặt hàng và mức biến động cụ thể của xăng thành phẩm trên thị trường Singapore. Trong trường hợp giá dầu quốc tế tiến gần mốc 95–100 USD/thùng, biên độ điều chỉnh hoàn toàn có thể vượt 2.000 đồng/lít, đặc biệt với RON95 – mặt hàng vốn nhạy cảm với biến động toàn cầu. Dầu diesel, do gắn chặt với nhu cầu vận tải và sản xuất, thậm chí có thể ghi nhận mức tăng tương đương hoặc cao hơn xăng.

Dù vậy, cơ quan điều hành có thể cân nhắc sử dụng Quỹ bình ổn giá để tiết giảm phần nào mức tăng, tránh tạo cú sốc chi phí trong bối cảnh áp lực lạm phát vẫn hiện hữu. Tuy nhiên, nếu giá dầu thế giới tiếp tục leo thang và tình trạng gián đoạn nguồn cung qua eo biển Hormuz kéo dài, dư địa can thiệp sẽ thu hẹp. Khi đó, thị trường trong nước khó tránh khỏi một nhịp điều chỉnh tăng mạnh, đánh dấu khả năng bước vào chu kỳ giá xăng dầu cao hơn trong tháng 3.