Hàng loạt luật mới có hiệu lực, thị trường chứng khoán bước vào giai đoạn “kỷ luật cao”

02/01/2026 - 13:004 phút đọc

(Banker.vn) Ngay từ những ngày đầu năm 2026, hàng loạt nghị định và thông tư mới chính thức có hiệu lực, tạo nên bước chuyển rõ nét trong quản lý thị trường chứng khoán.

Bước sang năm 2026, thị trường chứng khoán Việt Nam vận hành trong một khung pháp lý mới với mức độ kiểm soát chặt chẽ hơn. Các quy định mới không chỉ hướng tới việc phòng ngừa rủi ro, mà còn đặt nền móng cho giai đoạn phát triển minh bạch, kỷ luật và chuyên nghiệp hơn của thị trường vốn.

margin: 15px auto;" />

Chế tài mạnh tay với phát hành riêng lẻ

Điểm nhấn lớn nhất đến từ Nghị định 306/2025/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 9/1/2026, quy định chi tiết và nâng cao mức xử phạt đối với các hành vi vi phạm trong lĩnh vực chứng khoán và thị trường chứng khoán. Trong đó, hoạt động chào bán cổ phiếu và Trái phiếu doanh nghiệp" data-glossary-english="Corporate Bond" data-glossary-def="Chứng khoán nợ do doanh nghiệp phát hành để huy động vốn.">trái phiếu doanh nghiệp theo hình thức riêng lẻ được đặt dưới sự giám sát chặt chẽ hơn.

Theo nghị định này, các vi phạm mang tính thủ tục hành chính có thể bị xử phạt ở mức vài chục triệu đồng. Tuy nhiên, những hành vi tác động trực tiếp đến quyền lợi nhà đầu tư như công bố thông tin sai lệch, phát hành không đúng thời hạn, xác nhận không đúng tư cách nhà đầu tư chuyên nghiệp hoặc sử dụng vốn huy động sai mục đích có thể bị phạt lên tới 600 triệu đồng.

Đáng chú ý, các hành vi làm giả hồ sơ phát hành hoặc xác nhận giấy tờ giả để đủ điều kiện chào bán bị áp dụng mức xử phạt cao nhất, từ 1 đến 1,5 tỷ đồng. Quy định này được đánh giá là phản ứng mạnh mẽ của cơ quan quản lý sau những sai phạm nghiêm trọng trên thị trường trái phiếu thời gian qua.

Bên cạnh đó, nghĩa vụ đăng ký trái phiếu và công bố thông tin cũng được siết chặt. Doanh nghiệp chậm đăng ký trái phiếu hoặc chậm đưa trái phiếu vào giao dịch tại Tổng Công ty Lưu ký và Bù trừ chứng khoán Việt Nam có thể bị phạt tới 100 triệu đồng. Trường hợp công bố thông tin chậm, thiếu hoặc sai lệch, mức phạt có thể lên đến 200 triệu đồng.

Chuẩn hóa quy trình phát hành và quản trị công ty

Song song với nghị định xử phạt, Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư 115/2025/TT-BTC, có hiệu lực từ ngày 26/1/2026, nhằm hoàn thiện các quy định liên quan đến chào bán, phát hành chứng khoán, mua lại cổ phiếu và quản lý công ty đại chúng.

Thông tư này sửa đổi, bổ sung hàng loạt mẫu biểu hồ sơ, bản cáo bạch và yêu cầu công bố thông tin xuyên suốt quá trình phát hành. Trong đó, hoạt động mua lại cổ phiếu được quy định rõ ràng hơn, buộc doanh nghiệp phải giải trình đầy đủ nếu có điều chỉnh phương án so với kế hoạch đã công bố trước đó.

Những thay đổi này được kỳ vọng sẽ nâng cao trách nhiệm giải trình của doanh nghiệp, đồng thời giúp nhà đầu tư tiếp cận thông tin đầy đủ, nhất quán hơn.

Thêm kênh đầu tư mới cho dòng vốn dài hạn

Không chỉ tập trung vào kỷ luật thị trường, chính sách mới cũng mở rộng không gian phát triển cho các định chế đầu tư. Thông tư 136/2025/TT-BTC, có hiệu lực từ ngày 12/2/2026, đã bổ sung nhiều quy định mới đối với hoạt động của các quỹ đầu tư chứng khoán.

Theo đó, thị trường xuất hiện thêm các loại hình quỹ mới như quỹ đầu tư thị trường tiền tệ và quỹ trái phiếu hạ tầng, nhằm đa dạng hóa sản phẩm và tăng khả năng dẫn vốn trung – dài hạn cho nền kinh tế.

Thông tư này cũng đưa vào cơ chế “phòng vệ thanh khoản” để bảo vệ quỹ mở trước nguy cơ bị rút vốn hàng loạt, đồng thời siết chặt quản trị xung đột lợi ích và yêu cầu công bố thông tin minh bạch hơn. Việc cho phép tổ chức đại hội nhà đầu tư theo hình thức trực tuyến, bỏ phiếu điện tử cũng giúp các quỹ tiết giảm chi phí và nâng cao tính linh hoạt trong quản trị.

Với loạt chính sách có hiệu lực ngay từ đầu năm, thị trường chứng khoán Việt Nam đang bước vào giai đoạn vận hành với chuẩn mực cao hơn, nơi kỷ luật được tăng cường song hành cùng các cơ hội phát triển mới cho dòng vốn dài hạn.