Khai xuân lấy “vía” đầu năm: Những điều nên làm và cần tránh để khởi đầu một năm hanh thông

17/02/2026 - 15:393 phút đọc

margin: 15px auto;" />

Khai xuân là gì?

Khai xuân được hiểu là những việc làm đầu tiên của năm mới nhằm mở lộc, đón may và tạo tâm thế tích cực cho cả năm. Từ xưa, người Việt đã coi trọng các nghi thức khai xuân trong gia đình, công việc và đời sống thường ngày, với quan niệm “đầu xuôi thì đuôi lọt”.

Những điều nên làm trong ngày khai xuân

Giữ lời nói hòa nhã, tích cực: Mồng 1 Tết, người Việt thường tránh tranh cãi, tránh nói điều xui rủi. Thay vào đó là những lời chúc tốt đẹp, nhẹ nhàng và mang ý nghĩa khởi đầu.

Theo quan niệm dân gian, lời nói đầu năm mang theo “khí” của cả năm, vì vậy giữ ngôn từ ôn hòa cũng là một cách lấy vía tốt.

Thực hiện những việc mang ý nghĩa khởi đầu suôn sẻ: Những hành động nhỏ nhưng tích cực trong ngày đầu năm được xem như “mở lộc” cho cả năm, chẳng hạn:

- Mở cửa nhà đón khí xuân.

- Sắp xếp lại không gian sống gọn gàng.

- Mở sổ sách, kế hoạch công việc với tinh thần chủ động.

Các nghi thức này không mang tính mê tín, mà giúp tạo cảm giác sẵn sàng và trật tự cho năm mới.

Giữ sự đủ đầy, gọn gàng trong gia đình: Trong ngày khai xuân, gia đình thường chuẩn bị mâm cơm đầu năm, bày biện bàn thờ gọn gàng, sạch sẽ. Sự đủ đầy tượng trưng cho mong ước no ấm, ổn định và thuận hòa trong suốt năm.

Không gian sống ngăn nắp cũng góp phần tạo tâm lý an yên trong những ngày đầu xuân.

Thực hiện những hành động mang ý nghĩa tích lũy: Theo tập quán xưa, đầu năm là thời điểm thích hợp để “gieo” những điều tốt lành. Nhiều gia đình chọn khai xuân bằng các việc như:

- Cất giữ tiền lì xì như khoản tiết kiệm đầu năm.

- Mua sổ mới, viết những dự định đầu năm.

- Thực hiện giao dịch nhỏ mang tính tượng trưng.

Những việc này thể hiện mong muốn tích lũy, bền bỉ và lâu dài.

Những điều cần tránh trong ngày khai xuân

Tránh nóng vội và quyết định lớn: Theo quan niệm truyền thống, mồng 1 không phải ngày để đưa ra những quyết định quan trọng hoặc thay đổi lớn. Việc trì hoãn những việc hệ trọng giúp giữ tâm thế ổn định, tránh hành động theo cảm xúc.

Tránh làm đổ vỡ, hư hỏng: Người xưa kiêng làm vỡ bát đĩa, đồ dùng trong ngày đầu năm, bởi đây được xem là dấu hiệu không may mắn. Dù chỉ mang tính biểu trưng, nhưng sự cẩn trọng trong sinh hoạt ngày đầu năm vẫn được nhiều gia đình giữ gìn.

Tránh vay mượn, đòi nợ: Phong tục truyền thống cho rằng việc vay mượn hay đòi nợ đầu năm dễ tạo cảm giác thiếu hụt, nặng nề cho cả năm. Vì vậy, những việc này thường được dời sang thời điểm khác phù hợp hơn.

Tránh nói điều xui rủi, than phiền: Mồng 1 là ngày của khởi đầu, nên việc than phiền, nhắc lại chuyện không vui của năm cũ thường được hạn chế. Thay vào đó là thái độ chừng mực, giữ không khí vui vẻ và nhẹ nhàng.

Dù xã hội hiện đại đã thay đổi nhiều tập quán, nhưng tinh thần của ngày khai xuân vẫn còn nguyên giá trị: đó là sự chậm rãi, chỉn chu và hướng thiện trong khởi đầu. Giữ được tâm thế tích cực, kỷ luật và hài hòa trong những ngày đầu năm cũng chính là cách “lấy vía” bền vững nhất cho cả hành trình phía trước.