Lập gần 1.200 hóa đơn sai thời điểm, PNJ nhận quyết định xử phạt cùng tình tiết tăng nặng

02/01/2026 - 09:044 phút đọc

(Banker.vn) Trong bối cảnh thị trường vàng biến động mạnh, PNJ bị xử phạt do lập gần 1.200 hóa đơn bán hàng sai thời điểm, kèm tình tiết tăng nặng.

Quyết định xử phạt và khung pháp lý về hóa đơn

Cuối tháng 12/2025, Cục Thuế TP. Hồ Chí Minh đã ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính về hóa đơn đối với Công ty CP Vàng bạc Đá quý Phú Nhuận (PNJ) với số tiền 65,6 triệu đồng. Nguyên nhân xuất phát từ việc doanh nghiệp lập hóa đơn bán hàng không đúng thời điểm đối với 1.157 hóa đơn. Đây là thông tin được PNJ công bố theo diện bất thường tới Sở Giao dịch Chứng khoán TP. Hồ Chí Minh trong ngày 31/12/2025.

margin: 15px auto;" />

Theo nội dung quyết định, hành vi vi phạm của PNJ được xác định thuộc nhóm “lập hóa đơn không đúng thời điểm” theo quy định tại Nghị định 123/2020/NĐ-CP. Đáng chú ý, cơ quan thuế xác định có tình tiết tăng nặng do doanh nghiệp vi phạm nhiều lần, trong khi không có tình tiết giảm nhẹ. Tuy vậy, hình thức xử phạt chỉ dừng lại ở mức phạt tiền, không kèm theo biện pháp khắc phục hậu quả hay hình thức xử phạt bổ sung.

Ở góc độ pháp lý, xuất hóa đơn không đúng thời điểm là hành vi đã được quy định khá rõ trong hệ thống pháp luật về thuế và hóa đơn. Nguyên tắc chung là hóa đơn phải được lập tại thời điểm phát sinh nghĩa vụ thuế, gắn với việc chuyển giao quyền sở hữu, hoàn thành cung ứng dịch vụ hoặc từng lần giao hàng theo hợp đồng. Tuy nhiên, quy định hiện hành cũng đồng thời làm rõ rằng trong trường hợp giao dịch mua bán có thật, có đầy đủ chứng từ thanh toán hợp lệ, bên mua vẫn được đưa chi phí vào tính thuế thu nhập doanh nghiệp và được khấu trừ thuế giá trị gia tăng đầu vào. Trách nhiệm xử phạt chủ yếu thuộc về bên bán, nếu không tuân thủ đúng thời điểm lập hóa đơn.

Đặc thù ngành kim hoàn và bức tranh vận hành của PNJ

Từ câu chuyện của PNJ, có thể thấy rõ những thách thức đặc thù trong quản trị hóa đơn của ngành vàng bạc, trang sức. Đây là lĩnh vực vừa mang tính thương mại hàng hóa, vừa gắn với tài sản có giá trị lớn và biến động giá mạnh theo từng thời điểm. Giá vàng trong nước thường xuyên điều chỉnh theo diễn biến quốc tế, kéo theo giá bán trang sức thay đổi liên tục. Với các doanh nghiệp sở hữu mạng lưới bán lẻ quy mô lớn, khối lượng giao dịch mỗi ngày lên tới hàng nghìn, thậm chí hàng chục nghìn hóa đơn. Do đó, xuất hoá đơn đúng thời điểm là một trong những yêu cầu bắt buộc trong quản lý.

PNJ hiện là doanh nghiệp dẫn đầu thị trường trang sức bán lẻ tại Việt Nam, với mạng lưới khoảng 450 cửa hàng trên toàn quốc. Tính đến cuối quý III/2025, doanh nghiệp có hơn 8.000 nhân viên, dù đã cắt giảm hơn 900 lao động trong 9 tháng đầu năm nhằm thích ứng với bối cảnh thị trường nhiều biến động. Quy mô vận hành lớn, trải dài trên nhiều địa bàn, đồng nghĩa với áp lực kiểm soát quy trình kế toán – hóa đơn ngày càng cao.

Về tình hình kinh doanh, PNJ vẫn duy trì vị thế vững chắc trong ngành. Năm 2024, doanh thu của doanh nghiệp đạt hơn 37.800 tỷ đồng, lợi nhuận sau thuế lên tới 2.113 tỷ đồng, mức cao nhất từ trước đến nay. Sang 9 tháng đầu năm 2025, doanh thu thuần đạt 25.353 tỷ đồng, giảm 13,3% so với cùng kỳ do sự suy yếu của sức cầu tiêu dùng. Tuy nhiên, lợi nhuận sau thuế vẫn tăng 16,5%, lên 1.610 tỷ đồng nhờ giá bán bình quân cao hơn và biên lợi nhuận gộp được cải thiện đáng kể trong bối cảnh giá vàng duy trì ở vùng cao.

Một điểm đáng chú ý khác là quy mô hàng tồn kho của PNJ. Tính đến cuối quý III/2025, giá trị tồn kho đạt 12.448 tỷ đồng, trong đó doanh nghiệp đã trích lập hơn 46 tỷ đồng dự phòng giảm giá. Cơ cấu tồn kho cho thấy phần lớn là thành phẩm và hàng hóa, phản ánh đặc thù kinh doanh trang sức và chiến lược chủ động nguồn hàng trong giai đoạn giá vàng biến động mạnh. Ngược lại, tồn kho nguyên vật liệu tăng lên hơn 1.300 tỷ đồng, gấp đôi đầu năm, cho thấy doanh nghiệp vẫn duy trì sự chuẩn bị cho các chu kỳ sản xuất tiếp theo.

Ở phía chuỗi cung ứng, PNJ có quan hệ với nhiều đối tác quốc tế trong lĩnh vực kim cương và trang sức như Forte Jewellery, Jewel Star Diamond, KGK DiamondShine Jewels hay Yasho Jewels. Đáng chú ý, tổng các khoản phải trả người bán đến cuối quý III/2025 giảm mạnh từ mức hơn 600 tỷ đồng đầu năm xuống còn khoảng 112 tỷ đồng, phản ánh sự thay đổi trong chính sách thanh toán và quản trị dòng tiền của doanh nghiệp.