Muốn hưởng “lương hưu tăng thêm”, người lao động cần làm gì?

30/03/2026 - 12:014 phút đọc

(Banker.vn) “Lương hưu tăng thêm” đang thu hút sự quan tâm khi mở ra một kênh tích lũy mới, nhưng điều kiện và cách thức tham gia không phải ai cũng nắm rõ.

Ngoài lương hưu từ bảo hiểm xã hội bắt buộc, người lao động sắp có thêm một kênh tích lũy cho tuổi già thông qua bảo hiểm hưu trí bổ sung – cơ chế mới được triển khai theo hướng tự nguyện, có sự tham gia của cả người lao động và doanh nghiệp.

Theo nghị định mới được Chính phủ ban hành, bảo hiểm hưu trí bổ sung không áp dụng bắt buộc mà được triển khai trên cơ sở thỏa thuận. Người lao động chỉ tham gia khi có sự thống nhất với người sử dụng lao động, thông qua hợp đồng lao động, thỏa ước lao động tập thể hoặc các quy chế nội bộ của doanh nghiệp.

Doanh nghiệp có thể chủ động xây dựng chương trình hưu trí bổ sung cho người lao động, trong đó quy định cụ thể mức đóng và phương thức đóng. Nguồn đóng góp có thể đến từ cả hai phía: người lao động và người sử dụng lao động.

Tuy nhiên, pháp luật không bắt buộc doanh nghiệp phải tham gia, mà coi đây là một chính sách phúc lợi mang tính tự nguyện. Điều này đồng nghĩa không phải mọi người lao động đều có cơ hội tiếp cận ngay với chương trình, mà phụ thuộc vào chính sách của từng doanh nghiệp.

margin: 15px auto;" />

Sau khi tham gia, mỗi người lao động sẽ có tài khoản hưu trí cá nhân để ghi nhận toàn bộ số tiền đã đóng và phần lợi nhuận phát sinh. Một người có thể sở hữu một hoặc nhiều tài khoản, tùy theo số lượng chương trình tham gia.

Khoản tiền đóng vào không được giữ nguyên mà sẽ được đưa vào quỹ hưu trí để đầu tư theo quy định. Danh mục đầu tư chủ yếu là các kênh có mức độ an toàn tương đối như Trái phiếu Chính phủ" data-glossary-english="Government Bond" data-glossary-def="Chứng khoán nợ do Chính phủ phát hành, an toàn nhất trên thị trường.">trái phiếu Chính phủ, trái phiếu được Chính phủ bảo lãnh, tiền gửi ngân hàng và một số công cụ tài chính khác.

Việc đầu tư nhằm gia tăng giá trị tài sản trong dài hạn cho người tham gia. Tuy nhiên, lợi nhuận không được ấn định trước mà phụ thuộc vào kết quả hoạt động của quỹ. Đây là điểm khác biệt so với lương hưu từ bảo hiểm xã hội, vốn được chi trả theo cơ chế xác định trước.

Để bảo đảm an toàn, nghị định quy định tài sản của quỹ hưu trí phải được quản lý tách biệt với tài sản của doanh nghiệp quản lý quỹ. Đồng thời, hoạt động của quỹ chịu sự giám sát của ngân hàng và các tổ chức liên quan nhằm hạn chế rủi ro và bảo vệ quyền lợi người tham gia.

Khác với tiền lương hoặc các khoản thưởng, tiền tích lũy trong quỹ hưu trí bổ sung không thể rút ra tùy ý. Người lao động chỉ được nhận khi đáp ứng các điều kiện theo quy định, chủ yếu là khi đến tuổi nghỉ hưu. Một số trường hợp đặc biệt như suy giảm khả năng lao động hoặc mắc bệnh nghiêm trọng có thể được giải quyết quyền lợi sớm hơn, song đây không phải là cơ chế rút linh hoạt như gửi tiết kiệm.

Việc chi trả có thể được thực hiện một lần hoặc theo định kỳ, tùy theo phương án của từng chương trình hưu trí bổ sung.

Có thể thấy, bảo hiểm hưu trí bổ sung không thay thế chế độ lương hưu hiện hành mà đóng vai trò là một tầng tích lũy bổ sung. Số tiền người lao động nhận được khi về hưu sẽ phụ thuộc vào tổng mức đóng góp và hiệu quả đầu tư trong suốt thời gian tham gia.

Trong bối cảnh dân số già hóa và áp lực lên hệ thống an sinh xã hội gia tăng, cơ chế này được kỳ vọng giúp người lao động chủ động hơn trong việc chuẩn bị tài chính cho tuổi già. Đồng thời, đây cũng là công cụ để doanh nghiệp xây dựng chính sách phúc lợi, góp phần giữ chân và thu hút nhân sự.

Tuy nhiên, do mang tính tự nguyện, mức độ phổ biến của bảo hiểm hưu trí bổ sung sẽ phụ thuộc vào sự tham gia của doanh nghiệp và khả năng đóng góp của người lao động. Điều này đồng nghĩa cơ hội tiếp cận không đồng đều giữa các nhóm lao động.

Dù vậy, với cách tiếp cận dựa trên tích lũy và đầu tư dài hạn, bảo hiểm hưu trí bổ sung mở ra thêm một lựa chọn tài chính cho người lao động, giúp giảm phụ thuộc vào một nguồn thu nhập duy nhất khi về già.