(Banker.vn) Trải qua năm 2025 đột phá, thị trường chứng khoán Việt Nam (TTCK) bước sang năm 2026 với nhiều kỳ vọng. Theo ông Bùi Hoàng Hải, Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN), năm 2026 sẽ là giai đoạn then chốt, bởi đây là thời điểm thị trường chứng khoán cần chuyển từ “đạt điều kiện” sang “vận hành ổn định và bền vững” theo chuẩn mực của thị trường mới nổi.
TRẢI QUA NĂM 2025 ĐỘT PHÁ, THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM (TTCK) BƯỚC SANG NĂM 2026 VỚI NHIỀU KỲ VỌNG. THEO ÔNG BÙI HOÀNG HẢI, PHÓ CHỦ TỊCH ỦY BAN CHỨNG KHOÁN NHÀ NƯỚC (UBCKNN), NĂM 2026 SẼ LÀ GIAI ĐOẠN THEN CHỐT, BỞI ĐÂY LÀ THỜI ĐIỂM THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN CẦN CHUYỂN TỪ “ĐẠT ĐIỀU KIỆN” SANG “VẬN HÀNH ỔN ĐỊNH VÀ BỀN VỮNG” THEO CHUẨN MỰC CỦA THỊ TRƯỜNG MỚI NỔI.
margin: 15px auto;" />Phóng viên: Đi qua năm 2025, thị trường chứng khoán Việt Nam đã ghi dấu bằng nhiều điểm nhấn quan trọng. Dưới góc nhìn của UBCKNN, ông có thể chia sẻ những thành tựu nổi bật mà thị trường đã đạt được?
Ông Bùi Hoàng Hải: Năm 2025 có thể coi là năm bản lề và đột phá của TTCK Việt Nam. Trong bối cảnh kinh tế - tài chính quốc tế nhiều biến động, thị trường vẫn vận hành an toàn, ổn định, minh bạch, tăng trưởng mạnh và tiếp tục khẳng định vai trò kênh dẫn vốn trung - dài hạn quan trọng của nền kinh tế.
Một điểm nhấn trong năm là việc FTSE Russell công bố Việt Nam đáp ứng toàn bộ tiêu chí và được nâng hạng từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp. Đây là thành quả của quá trình cải cách đồng bộ về khung pháp lý, hạ tầng công nghệ, mức độ tiếp cận của nhà đầu tư nước ngoài, cũng như chất lượng quản lý - giám sát và là minh chứng cho việc biến đổi từ lượng thành chất của thị trường chứng khoán Việt Nam sau 25 năm hoạt động dưới sự chỉ đạo sát sao và sáng suốt của Đảng và Nhà nước.
Về hạ tầng, hệ thống công nghệ thông tin mới được đưa vào vận hành chính thức sau nhiều năm chuẩn bị. Đây là một hệ thống hiện đại, tích hợp mọi hoạt động của thị trường từ nhận giao dịch đến các khâu bù trừ và thanh toán, có nhiều tính năng mới, tạo nền tảng kỹ thuật hiện đại, an toàn để phát triển sản phẩm mới, nâng năng lực xử lý giao dịch và đáp ứng các chuẩn mực quốc tế.
Về quy mô, cả thị trường cổ phiếu - trái phiếu - phái sinh đều tăng trưởng tích cực. Vốn hóa thị trường cổ phiếu tăng khoảng 39% so với cuối năm 2024, tương đương 77,6% GDP ước tính năm 2025. Chỉ số VN-Index tăng hơn 40%, TTCK Việt Nam là một trong những thị trường có mức tăng trưởng cao nhất trong khu vực và trên thế giới. Đà tăng của thị trường được dẫn dắt bởi thanh khoản duy trì ở mức cao. Số lượng tài khoản nhà đầu tư tiếp tục tăng, vượt mốc 11,8 triệu tài khoản, cho thấy niềm tin của công chúng đối với thị trường tiếp tục được củng cố.
Song song với tăng trưởng, 2025 cũng là năm khung khổ pháp luật trên TTCK được cải cách mạnh mẽ với hàng loạt quy định mới được ban hành, gỡ bỏ các nút thắt, điểm nghẽn tạo điều kiện cho thị trường ngày càng hoạt động minh bạch, hiệu quả.
Phóng viên: Năm 2026 sẽ là một năm quan trọng khi các cổ phiếu niêm yết Việt Nam chính thức được phân bổ vào rổ chỉ số thị trường mới nổi của FTSE. Ông có thể chia sẻ những nhóm nhiệm vụ trọng tâm mà UBCKNN sẽ triển khai trong năm mới?
Ông Bùi Hoàng Hải: Năm 2026 sẽ là giai đoạn then chốt, bởi đây là thời điểm chúng ta cần chuyển từ “đạt điều kiện” sang “vận hành ổn định và bền vững” theo chuẩn mực của thị trường mới nổi. UBCKNN sẽ tiếp tục triển khai đồng bộ các nhiệm vụ, giải pháp tại Quyết định số 2014/QĐ-TTg ngày 12/9/2025 của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt Đề án nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam. Một số giải pháp nhiệm vụ trọng tâm là:
Thứ nhất, tiếp tục hoàn thiện khung khổ pháp lý và chính sách theo hướng nhất quán và phù hợp với thông lệ quốc tế.
Thứ hai, tiếp tục hoàn thiện các cơ chế kỹ thuật và nghiệp vụ, trong đó, tiếp tục hoàn thiện các quy định giúp mở rộng vai trò của các CTCK toàn cầu trong hoạt động giao dịch và nghiên cứu, triển khai mô hình tài khoản tổng theo thông lệ quốc tế, tối ưu hóa quy trình giao dịch và quản lý tài khoản cho nhà đầu tư tổ chức nước ngoài.
Thứ ba, tiếp tục đẩy mạnh nâng cấp hạ tầng giao dịch, trọng tâm là triển khai bù trừ, thanh toán theo mô hình đối tác bù trừ trung tâm (CCP) và cơ chế trao đổi thông tin (STP) giữa công ty chứng khoán và ngân hàng lưu ký.
Thứ tư, tập trung mở rộng nguồn cung và đa dạng hóa cơ sở hàng hóa cho thị trường. Đẩy mạnh nghiên cứu, phát triển các sản phẩm mới cho thị trường; nâng cao chất lượng công bố thông tin và quản trị công ty của các doanh nghiệp niêm yết để góp phần làm tăng chiều sâu, tính đa dạng của hàng hóa trên TTCK.
Thứ năm, tiếp tục tăng cường đối thoại với cộng đồng nhà đầu tư trong và ngoài nước, các tổ chức xếp hạng và định chế tài chính quốc tế, nhằm kịp thời nắm bắt phản hồi của thị trường và điều chỉnh chính sách phù hợp thông qua nhóm Đối thoại Chính sách với Nhà đầu tư (IAG) và các cơ chế trao đổi thông tin khác.
Bên cạnh đó, công tác thanh tra, giám sát, phát hiện và xử lý vi phạm sẽ vẫn là nhiệm vụ được triển khai xuyên suốt để đảm bảo sự toàn vẹn, an toàn, ổn định minh bạch của thị trường và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của nhà đầu tư và các chủ thể tham gia thị trường.
Phóng viên: Trong bối cảnh thị trường được nâng hạng, khi giao dịch của nhà đầu tư cá nhân vẫn chiếm tỷ trọng lớn, theo ông đâu là chính sách trọng tâm để gia tăng vai trò của nhà đầu tư tổ chức và nâng cao tính bền vững của thị trường?
Ông Bùi Hoàng Hải: Thực tế hiện nay cho thấy, cơ cấu nhà đầu tư trên thị trường chứng khoán Việt Nam vẫn nghiêng về phía nhà đầu tư cá nhân, với gần 90% giá trị giao dịch hàng ngày. Điều này giúp thị trường duy trì tính sôi động nhưng cũng khiến biến động ngắn hạn, chịu tác động lớn từ yếu tố tâm lý nhà đầu tư, đặt ra yêu cầu cơ cấu lại cơ sở nhà đầu tư theo hướng cân bằng, bền vững hơn.
Trọng tâm thời gian tới là triển khai đề án tái cấu trúc nhà đầu tư và phát triển ngành quỹ nhằm khuyến khích nhà đầu tư cá nhân tham gia thị trường thông qua các định chế chuyên nghiệp, phát triển đa dạng sản phẩm quỹ, đa dạng kênh phân phối, xây dựng và phát triển chuẩn mực chung đạo đức nghề nghiệp của ngành quỹ để thu hút và tạo dựng niềm tin của nhà đầu tư khi đầu tư thông qua các quỹ.
Song song, chúng tôi sẽ tăng cường đào tạo, phổ biến kiến thức góp phần nâng cao nhận thức của nhà đầu tư, hướng tới cầu đầu tư bền vững, tăng cường năng lực ra quyết định và quản trị rủi ro đầu tư trong giai đoạn phát triển mới của thị trường. Để cụ thể hóa nội dung này, UBCKNN đã ban hành đề án tuyên truyền, phổ biến kiến thức và đào tạo nhà đầu tư, trong đó, đổi mới hình thức và triển khai nhiều chương trình tuyên truyền, phổ biến kiến thức về chứng khoán và TTCK. Tăng cường ứng dụng công nghệ, phối hợp với các cơ quan truyền thông, các thành viên thị trường trong công tác tuyên truyền, đào tạo để đa số người dân tiếp cận được thông tin, kiến thức một cách nhanh chóng, thuận lợi và dễ dàng.
Phóng viên: Thưa ông, được biết gần đây một số quỹ đầu tư toàn cầu quy mô lớn đang quan tâm mạnh mẽ tới thị trường Việt Nam. Ông có thể chia sẻ rõ hơn về mức độ quan tâm thực tế và sự chuẩn bị của UBCKNN để tiếp nhận dòng vốn này?
Ông Bùi Hoàng Hải: Việc thị trường chứng khoán Việt Nam được nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp sẽ mở ra khả năng tiếp cận mạnh mẽ hơn đối với các dòng vốn đầu tư gián tiếp quốc tế mang tính trung và dài hạn, nhất là từ các quỹ đầu tư theo chỉ số, quỹ hưu trí, quỹ bảo hiểm và các định chế tài chính lớn. Trong thời gian qua, các tổ chức đầu tư lớn nhất trên thế giới (Vanguard, BlackRock, UBS, State Street...) đều có những phân tích, đánh giá tích cực về TTCK Việt Nam, tăng cường tiếp xúc, trao đổi thông tin với UBCKNN, các cơ quan quản lý liên quan và các định chế tài chính lớn của Việt Nam. Nhiều tổ chức trong số này đã xây dựng quy trình, thỏa thuận hợp tác với các định chế tài chính trong nước nhằm đảm bảo có thể triển khai đầu tư ngay sau kỳ rà soát tháng 3 của FTSE.
UBCKNN sẽ triển khai đồng bộ các nhiệm vụ trong đề án nâng hạng. Bên cạnh đó, UBCKNN vẫn tiếp tục duy trì cơ chế đối thoại định kỳ hàng tháng với các tổ chức xếp hạng, các chuyên gia quốc tế và các nhà đầu tư (IAG) nhằm kịp thời nắm bắt thông tin khó khăn, đề xuất để xây dựng chính sách, giải pháp kịp thời và hiệu quả, hỗ trợ cao nhất khả năng tiếp cận thị trường Việt Nam cho các nhà đầu tư toàn cầu.
Tôi cho rằng, trên nền tảng kinh tế vĩ mô ổn định, với sự chuẩn bị chủ động và có lộ trình của cơ quan quản lý, cùng sự phối hợp của các thành viên thị trường, TTCK Việt Nam đang từng bước nâng cao khả năng tiếp nhận các dòng vốn đầu tư quy mô lớn trong thời gian tới. Việc thu hút các dòng vốn này không chỉ nhằm mở rộng quy mô thị trường, mà còn hướng tới nâng cao chất lượng, tăng cường minh bạch, chuẩn mực quản trị và tính bền vững, qua đó góp phần củng cố niềm tin của nhà đầu tư quốc tế và hỗ trợ mục tiêu phát triển dài hạn của nền kinh tế.
Phóng viên: Xin trân trọng cảm ơn ông!

