Ngân hàng tăng tốc số hóa: Từ hạ tầng thanh toán đến hệ sinh thái AI

Ngành ngân hàng tăng tốc số hóa

Kết thúc năm 2025, chuyển đổi số đã trở thành một trong những dấu ấn nổi bật của ngành Ngân hàng Việt Nam, với quy mô và tốc độ tăng trưởng vượt trội so với nhiều lĩnh vực khác của nền kinh tế. Nếu như trước đây, số hóa chủ yếu tập trung ở thanh toán không dùng tiền mặt, thì nay, cuộc đua đã mở rộng sang dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo (AI), điện toán đám mây và tự động hóa quy trình.

Theo Ngân hàng Nhà nước, tính đến cuối năm 2025, giá trị giao dịch qua hệ thống thanh toán điện tử liên ngân hàng đạt 390 triệu tỷ đồng, tăng 55% so với năm trước. Hơn 143 triệu hồ sơ khách hàng đã được xác thực sinh trắc học.

Riêng trong năm 2025, giao dịch qua hệ thống thanh toán điện tử liên ngân hàng tăng 5,44% về số lượng và 51,73% về giá trị; qua hệ thống chuyển mạch tài chính và bù trừ điện tử tăng 22,42% về số lượng. Những con số này cho thấy, ngân hàng không chỉ đi đầu trong chuyển đổi số, mà đang trở thành “xương sống” của hệ sinh thái số quốc gia.

Không dừng lại ở thị trường nội địa, thanh toán số của Việt Nam đã vượt biên giới. Kết nối QR Code xuyên biên giới với Thái Lan, Lào, Campuchia và Trung Quốc đã hoàn tất; đồng thời mở rộng sang Hàn Quốc, Singapore, Ấn Độ. Điều này giúp thanh toán số không chỉ là tiện ích tiêu dùng, mà trở thành hạ tầng kết nối thương mại, du lịch, dịch vụ trong khu vực.

Tại “Ngày chuyển đổi số ngành Ngân hàng năm 2025”, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh: “Ai cũng phải dùng tiền”, vì vậy mục tiêu của chuyển đổi số ngân hàng là kết nối ngày càng thuận lợi giữa ngân hàng với người dân, doanh nghiệp và Nhà nước. Thông điệp đặt ra yêu cầu kép: công nghệ phải tiên phong, nhưng mục tiêu cuối cùng là phục vụ phát triển bền vững, minh bạch và hiệu quả.

margin: 15px auto;" />

Bước sang năm 2026, ngay từ dịp tết Nguyên đán, nhiều ngân hàng đã đồng loạt triển khai các giải pháp mới nhằm nâng cao trải nghiệm khách hàng. Đơn cử ngày 12/2, Sacombank ra mắt SAMI - trợ lý số tích hợp AI trên ứng dụng Sacombank Pay, đánh dấu bước tiến trong chiến lược xây dựng hệ sinh thái ngân hàng số thông minh.

SAMI cho phép khách hàng tra cứu thông tin tài khoản, giao dịch, thẻ, vay vốn, thanh toán hóa đơn bằng hình thức trò chuyện tự nhiên, hỗ trợ 24/7, không phụ thuộc giờ hành chính. Đặc biệt, SAMI có thể kết nối trực tiếp với tổng đài qua internet, không phát sinh cước phí, không giới hạn địa lý. Việc tích hợp sinh trắc học như vân tay, nhận diện khuôn mặt giúp rút ngắn thời gian xác thực, tăng tính bảo mật.

Trước đó, Sacombank đã ứng dụng AI vào hệ thống hotline 1800 5858 88, cho phép khách hàng giao tiếp bằng giọng nói tự nhiên. Việc triển khai SAMI tiếp tục khẳng định chiến lược lấy khách hàng làm trung tâm, đưa ngân hàng đến gần hơn với người dùng trong mọi hành trình tài chính.

Ở lĩnh vực bảo hiểm số, Công ty cổ phần Bảo hiểm OPES ghi nhận bước tăng trưởng ấn tượng. Năm 2025, doanh thu phí bảo hiểm gốc vượt 4.833 tỷ đồng, tăng 84%; lợi nhuận trước thuế đạt trên 638 tỷ đồng, tăng 38% so với năm 2024. Đáng chú ý, năng suất vận hành đạt 40,5 tỷ đồng/người - mức cao hiếm thấy trên thị trường life Insurance" data-glossary-def="Bảo hiểm cho tài sản, trách nhiệm dân sự và các rủi ro khác.">bảo hiểm phi nhân thọ.

Kết quả này gắn liền với định hướng “công nghệ là đòn bẩy, con người là cốt lõi”. Dự án “Fast Track” - bồi thường tự động giai đoạn 1 cho xe cơ giới, giúp giảm 20% thời lượng xử lý hồ sơ. Trong năm 2025, OPES xử lý hơn 36.200 hồ sơ bồi thường, thực hiện gần 14.000 giao dịch sau phát hành, phục vụ 123.585 lượt khách hàng. Thời gian xử lý trung bình giảm 18%, tỷ lệ hài lòng vượt 95%. Công nghệ ở đây không thay thế con người, mà nâng cao năng suất và chất lượng dịch vụ.

Chuyển đổi từ số hóa quy trình sang kiến tạo hệ sinh thái

Ở nhóm ngân hàng thương mại lớn, Vietcombank triển khai giải pháp Call API trên ứng dụng VCB Digibank, cho phép khách hàng gọi trực tiếp tới tổng đài qua internet, đặt yêu cầu gọi lại hoặc chuyển hướng sang chatbot khi đường dây bận. Giải pháp dựa trên nền tảng WebRTC, tích hợp với hệ thống VoIP hiện hữu. Đặc biệt, việc xác thực thông qua tài khoản ứng dụng giúp bảo đảm an toàn thông tin. Ngân hàng cũng đẩy mạnh AI trong phân tích dữ liệu, tăng tỷ lệ phê duyệt tín dụng tự động.

TPBank tiếp tục đi theo hướng số hóa toàn diện, áp dụng điện toán đám mây, dữ liệu lớn và AI vào hoạt động. Việc kết hợp đa dạng công nghệ lưu trữ đám mây giúp hiện đại hóa hạ tầng dữ liệu, nâng cao hiệu suất trên các kênh giao dịch. Nhờ đó, thời gian phát triển và vận hành các mô hình mới giảm 40%. Ngân hàng đã triển khai 8 dự án khoa học dữ liệu và học máy, nâng cao trải nghiệm và khả năng giữ chân khách hàng.

Như vậy, chuyển đổi số trong ngành Ngân hàng đang bước sang giai đoạn mới, từ số hóa quy trình sang kiến tạo hệ sinh thái. Trọng tâm không chỉ là giao dịch nhanh hơn, mà là cá nhân hóa dịch vụ, tự động hóa vận hành, tối ưu dữ liệu và nâng cao năng lực quản trị rủi ro.

Tuy nhiên, cuộc đua số hóa cũng đặt ra thách thức về an ninh mạng, bảo mật dữ liệu và chất lượng nguồn nhân lực. Khi ngân hàng trở thành “hạ tầng” của nền kinh tế số, yêu cầu về tiêu chuẩn công nghệ, quản trị rủi ro và bảo vệ người dùng càng phải nâng cao tương xứng.