Nhôm của Mỹ chịu nhiều áp lực giữa căng thẳng Trung Đông

Ngành nhôm của Mỹ đối mặt nhiều áp lực

Chiến sự Trung Đông đang làm gia tăng lo ngại về nguy cơ gián đoạn nguồn cung các vật liệu thiết yếu, đặc biệt là những nguyên liệu tiêu tốn nhiều năng lượng để sản xuất.

Theo tờ Japantimes, số liệu của Cục Khảo sát Địa chất Mỹ cho thấy, khoảng 60% nhu cầu nhôm tại thị trường nội địa nước này trong năm qua vẫn phải dựa vào nguồn nhập khẩu. Sự phụ thuộc này không chỉ xuất phát từ yếu tố thương mại mà còn phản ánh những đặc điểm cấu trúc của ngành. Quá trình luyện nhôm đòi hỏi lượng điện năng khổng lồ, trong khi chi phí điện tại Mỹ tương đối cao và phải cạnh tranh với nhiều ngành công nghiệp tiêu thụ năng lượng lớn khác, trong đó có các lĩnh vực công nghệ như trí tuệ nhân tạo. Điều này khiến hoạt động luyện nhôm kém hiệu quả hơn so với những khu vực có nguồn điện dồi dào và sẵn nguyên liệu đầu vào như bauxite và alumina.

Thực tế cho thấy năng lực sản xuất nhôm trong nước của Mỹ đang có xu hướng thu hẹp. Trong vài năm gần đây, các nhà máy luyện nhôm tại Washington, Missouri và Kentucky lần lượt ngừng hoạt động. Hiện chỉ còn bốn cơ sở luyện nhôm đang vận hành, trong đó hai nhà máy hoạt động hết công suất. Điều đáng chú ý là sự suy giảm này diễn ra ngay cả khi chính sách thuế quan được thiết kế nhằm khuyến khích sản xuất trong nước.

margin: 15px auto;" />

Ngoài chi phí điện năng, nhiều yếu tố khác cũng làm gia tăng áp lực đối với ngành, từ thuế, các quy định quản lý đến thủ tục cấp phép. Trong khi đó, việc xây dựng một nhà máy luyện nhôm hiện đại đòi hỏi nguồn vốn lớn và thời gian triển khai kéo dài. Cơ sở mới tại Oklahoma, dù được kỳ vọng, cũng phải tới sớm nhất năm 2030 mới có thể đi vào hoạt động. Điều đó đồng nghĩa trong trung hạn, Mỹ vẫn phải dựa vào nguồn nhôm nhập khẩu để duy trì chuỗi cung ứng.

Theo phân tích, giá nhôm tại thị trường Mỹ tăng nhanh hơn đáng kể so với giá thế giới. Theo tờ Bloomberg, mức chênh lệch này thể hiện rõ qua “phụ phí Trung Tây”, khoản phụ phí mà người mua tại Mỹ phải trả so với giá chuẩn trên Sàn giao dịch kim loại London. Sau khi mức thuế 50% có hiệu lực, khoản phụ phí này đã tăng hơn gấp đôi và tiếp tục được đẩy lên do các khoản phụ phí bổ sung từ phía nhà sản xuất.

Mỹ đang phụ thuộc nguồn nhập khẩu?

Tình hình địa chính trị càng khiến áp lực đối với thị trường nhôm gia tăng. Các quốc gia vùng Vịnh hiện chiếm khoảng 8% sản lượng nhôm toàn cầu, trong khi lượng lớn nhôm, bauxite và alumina phải vận chuyển qua eo biển Hormuz mỗi năm. Nguy cơ gián đoạn vận tải cùng các cuộc tấn công trong khu vực đã làm chậm dòng chảy thương mại, khiến công suất sản xuất suy giảm và kéo giá nhôm quốc tế tăng mạnh.

Tại Mỹ, giá nhôm tăng nhanh đã lan rộng sang nhiều lĩnh vực kinh tế. Người tiêu dùng phải chi nhiều hơn cho thực phẩm đóng hộp, đồ uống, thiết bị gia dụng và nhiều mặt hàng khác. Trong khi đó, các doanh nghiệp sản xuất đối mặt với chi phí đầu vào tăng cao và khả năng cạnh tranh suy giảm.

Nhôm là nguyên liệu nền tảng của nhiều ngành công nghiệp, từ ô tô, hàng không vũ trụ, quốc phòng cho tới sản xuất hàng tiêu dùng. Vì vậy, biến động của kim loại này có tác động lan tỏa rộng tới nền kinh tế. Tập đoàn Ford Motor gần đây cho biết một vụ hỏa hoạn tại nhà cung cấp chính đã buộc hãng phải chi thêm khoảng 1 tỷ USD để nhập khẩu nhôm thay thế. Đối với các doanh nghiệp quy mô nhỏ hơn, tác động còn rõ rệt hơn khi họ gặp khó khăn trong việc đảm bảo nguồn cung và phải trì hoãn các kế hoạch mở rộng.

Trong khi đó, một nguồn cung ổn định từng tồn tại ngay sát biên giới Mỹ - Canada. Nhờ lợi thế thủy điện dồi dào, Canada từ lâu đã là nhà cung cấp nhôm lớn nhất cho thị trường Mỹ và giữ vai trò quan trọng trong chuỗi cung ứng quốc phòng. Mô hình hợp tác giữa hai nước trước đây khá rõ ràng: Canada tập trung vào luyện nhôm sơ cấp, còn Mỹ phát triển các khâu chế biến sâu và sản xuất thành phẩm.

Tuy nhiên, lợi thế này đang dần suy giảm, khi nhiều nhà sản xuất Canada chuyển hướng xuất khẩu sang châu Âu. Tập đoàn khai thác khoáng sản lớn thứ hai thế giới Rio Tinto gần như dừng xuất khẩu nhôm từ Canada sang Mỹ, trong khi Alcoa cũng chuyển một phần đáng kể sản lượng sang các thị trường khác. Hệ quả là các doanh nghiệp Mỹ ngày càng phụ thuộc vào nguồn nhôm từ Trung Đông - khu vực hiện đối mặt nhiều rủi ro do xung đột Iran. 

Về dài hạn, việc mở rộng sản xuất trong nước đòi hỏi nguồn lực lớn và thời gian dài. Hiệp hội Thương mại Mỹ ước tính rằng nếu muốn thay thế hoàn toàn lượng nhôm nhập khẩu, Washington sẽ cần lượng điện tương đương mức tiêu thụ của một bang như Nevada, một yêu cầu không dễ đáp ứng khi nhiều ngành chiến lược khác cũng đang cạnh tranh nguồn năng lượng này.