Những phong tục đón năm mới độc đáo trên khắp thế giới

Dù khác nhau về địa lý, lịch sử hay tín ngưỡng, các cộng đồng trên thế giới đều duy trì những nghi lễ đón năm mới đầy biểu tượng. Những nghi lễ này thể hiện nỗ lực của con người trong việc đối diện với tương lai không chắc chắn.

Ở nhiều quốc gia, lễ đón năm mới ngày nay thường gắn với pháo hoa, tiệc tùng và những màn đếm ngược rộn ràng. Tuy nhiên, ẩn sâu bên dưới bề mặt hiện đại ấy vẫn là các phong tục cổ xưa, được gìn giữ như một cách “sắp xếp lại trật tự tinh thần” trước ngưỡng cửa thời gian mới.

Nhiều phong tục đón Giao thừa mang chung một tinh thần khép lại những điều không may mắn của năm cũ để mở ra cơ hội cho năm mới. Chẳng hạn, tại Hy Lạp, quả lựu, biểu tượng của sự sinh sôi và thịnh vượng, được đập vào ngưỡng cửa nhà. Những hạt lựu tung ra được xem như lời chúc cho một năm đủ đầy, sung túc. Không khí Giao thừa 2026 tại Hy Lạp vẫn rực rỡ với những nghi lễ truyền thống, giữ nguyên biểu tượng niềm tin và khát vọng cho năm mới.

margin: 15px auto;" />

Tương tự, tại Đan Mạch, việc đập vỡ bát đĩa trước cửa nhà người thân, bạn bè không đơn thuần là một tập tục lễ hội. Chúng còn mang ý nghĩa biểu tượng, khép lại những bất hòa, ức chế của năm cũ và gửi trao lời chúc phúc cho năm mới. Số lượng mảnh vỡ được xem như thước đo niềm tin vào vận may sắp đến. Cùng tinh thần đó, ở Ireland, nghi thức gõ bánh mì Giáng sinh vào cửa nhà được thực hành như một cách xua đuổi điều dữ và mời gọi những giá trị tốt lành.

Trong nhiều nền văn hóa, ăn uống trong đêm Giao thừa cũng vượt ra khỏi ý nghĩa sinh hoạt thông thường để trở thành một nghi thức xã hội. Điển hình, tại Nhật Bản, việc thưởng thức toshikoshi soba, mì “vượt năm” với những sợi dài, tượng trưng cho sự bền bỉ và trường thọ, thể hiện mong ước sức khỏe và sự nối dài bền vững của đời sống trong năm mới.

Ở Estonia, người dân ăn bảy, chín hoặc mười hai bữa trong ngày cuối năm, bởi những con số này được coi là may mắn, nhằm cầu mong một năm sung túc. Thêm vào đó, tại Cộng hòa Séc, việc cắt táo đúng thời khắc giao thừa để xem hình dạng lõi quả phản ánh niềm tin cổ xưa rằng vận mệnh con người có thể được “đọc” qua những dấu hiệu tự nhiên. Những phong tục này cho thấy vai trò đặc biệt của ẩm thực trong đời sống tinh thần thức ăn không chỉ nuôi dưỡng thể chất, mà còn là phương tiện kết nối con người với niềm tin, tổ tiên và cộng đồng.

Còn tại Philippines, trang phục chấm bi và những loại trái cây tròn được ưa chuộng trong đêm Giao thừa bởi hình tròn tượng trưng cho đồng tiền và sự viên mãn. Không chỉ vậy, tại nhiều quốc gia Mỹ Latinh và châu Âu, màu sắc trang phục cũng mang ý nghĩa đặc biệt, được tin rằng chi phối vận mệnh cả năm, đỏ cho tình yêu, xanh cho tiền bạc, xanh dương cho sự ổn định.

Bên cạnh đó, giao thừa không chỉ gắn với không khí vui tươi, lễ hội. Ví dụ, tại Chile, đặc biệt ở thành phố Talca, nhiều gia đình lựa chọn đón năm mới trong nghĩa trang, thắp nến bên phần mộ người thân đã khuất. Phong tục này thể hiện quan niệm rằng sự gắn kết gia đình và ký ức cộng đồng là giá trị bền vững, không bị giới hạn bởi ranh giới giữa sự sống và cái chết.

Ở Scotland, các phong tục như “first footing”, người đầu tiên bước qua ngưỡng cửa nhà sau nửa đêm mang theo vật phẩm tượng trưng cho may mắn, cùng nghi thức Loony Dook, ngâm mình trong làn nước lạnh ngày đầu năm, cho thấy tinh thần cộng đồng sâu sắc. Đồng thời, nó phản ánh nét tính cách cởi mở, giàu tính hài hước của người dân nơi đây. Đông đảo người dân đã tham gia nghi thức Loony Dook trong ngày đầu năm 2026 tại South Queensferry.

Trong bối cảnh thế giới ngày càng hiện đại hóa, nhiều phong tục đón Giao thừa cổ xưa vẫn được gìn giữ và linh hoạt điều chỉnh để phù hợp với nhịp sống đương đại. Điều này cho thấy sức sống bền bỉ của văn hóa truyền thống, không chỉ là di sản của quá khứ, mà còn là nguồn lực tinh thần quan trọng, đáp ứng nhu cầu căn bản của con người trong xã hội hiện đại.

Từ việc xua đuổi điều dữ, cầu mong sung túc đến tưởng nhớ tổ tiên và củng cố gắn kết cộng đồng, năm mới trở thành thời khắc con người tìm lại sự cân bằng giữa cá nhân và xã hội, giữa quá khứ và tương lai.