Ông Trần Hữu Linh: Phát triển thị trường trong nước thành trụ cột tăng trưởng bền vững

Bên lề sự kiện "Sức sống hàng Việt số 4" đang diễn ra tại 62 Tràng Tiền từ 3-5/4, phóng viên Báo Công Thương đã có cuộc trao đổi với ông Trần Hữu Linh - Cục trưởng Cục Quản lý và phát triển thị trường trong nước - Bộ Công Thương.

margin: 15px auto;" />

Hàng Việt phong phú nhưng vẫn hạn chế ở quy mô và kênh phân phối

- Thưa ông, Chương trình Sức sống hàng Việt đã được Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước tổ chức 4 lần. Ông đánh giá gì về hiệu quả của chương trình này đối với việc quảng bá, thúc đẩy tiêu thụ hàng Việt?

Ông Trần Hữu Linh: Qua bốn lần tổ chức Chương trình Sức sống hàng Việt đã lựa chọn được khoảng 20 sản phẩm tiêu biểu để hỗ trợ quảng bá, livestream tiêu thụ. Tuy nhiên, điều đáng chú ý hơn là bức tranh chung của hàng Việt hiện nay rất phong phú, đa dạng.

Sự phong phú này thể hiện rõ ở chủng loại sản phẩm, trải dài từ thực phẩm, đồ uống, chè đến mỹ phẩm… với số lượng và phân khúc ngày càng mở rộng. Đặc biệt, bao bì, mẫu mã sản phẩm không ngừng được cải thiện theo hướng hiện đại, chuyên nghiệp hơn, trong khi chất lượng cũng ngày càng được nâng cao. Có thể khẳng định, đây là những tín hiệu tích cực, cho thấy sự chuyển mình rõ nét của hàng Việt trên thị trường trong nước.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả tích cực, hàng Việt vẫn còn tồn tại một số hạn chế cần nhìn nhận thẳng thắn.

Trước hết là quy mô sản xuất còn nhỏ. Với những đơn hàng số lượng ít, phục vụ trong thời gian ngắn, doanh nghiệp có thể đáp ứng. Nhưng khi cần cung ứng số lượng lớn hoặc đưa hàng vào hệ thống siêu thị, trung tâm thương mại, nhiều sản phẩm vẫn gặp khó khăn về năng lực mở rộng sản xuất. Việc không đảm bảo ổn định về sản lượng cũng có thể kéo theo rủi ro ảnh hưởng đến chất lượng.

Bên cạnh đó, dù nhiều sản phẩm có chất lượng tốt, nhưng kỹ năng xây dựng và phát triển thương hiệu của doanh nghiệp còn hạn chế. Nếu không làm tốt marketing và định vị thương hiệu, thì ngay cả sản phẩm tốt cũng khó tiêu thụ hiệu quả.

Một vấn đề quan trọng khác là khả năng tiếp cận các kênh phân phối, đặc biệt là hệ thống phân phối hiện đại. Việc đưa hàng vào các kênh này không hề dễ dàng, trong khi phần lớn doanh nghiệp hiện nay vẫn là doanh nghiệp nhỏ, quy mô hạn chế. Chỉ một số ít sản phẩm có quy mô lớn thì lại tập trung nhiều hơn vào xuất khẩu.

Trong bối cảnh đó, nhiều doanh nghiệp hiện nay đang dựa khá nhiều vào kênh bán hàng trực tuyến. Tuy nhiên, thực tế cho thấy bán hàng trên mạng không hề dễ như nhiều người vẫn nghĩ. Để vận hành hiệu quả trên các sàn thương mại điện tử, doanh nghiệp phải chịu nhiều loại chi phí, từ vận chuyển, thanh toán đến giao nhận. Đặc biệt, nếu không có ngân sách cho quảng cáo, rất khó để sản phẩm được hiển thị và tiếp cận người tiêu dùng.

Ngay cả với các nền tảng mạng xã hội hay hình thức bán hàng qua livestream, doanh nghiệp cũng phải đầu tư chi phí đáng kể để duy trì khả năng tiếp cận và thu hút khách hàng. Vì vậy, bài toán chi phí và hiệu quả vẫn là một trở ngại lớn đối với nhiều doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ.

Xuất phát từ thực tiễn đó, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước mong muốn, thông qua các chương trình triển khai, trong thời gian tới sẽ tiến hành đánh giá một cách tổng thể, chính xác hơn về năng lực của hàng Việt Nam.

Trên cơ sở đó, các giải pháp hỗ trợ sẽ được xây dựng theo hướng cụ thể, bài bản hơn, bao trùm toàn bộ chuỗi giá trị, từ khâu sản xuất, thiết kế, hoàn thiện bao bì, nhãn mác đến việc phát triển và kết nối các kênh phân phối. Đặc biệt, định hướng hỗ trợ không chỉ dừng lại ở từng hoạt động đơn lẻ mà sẽ đồng hành cùng doanh nghiệp trong cả quá trình, từ kênh truyền thống (offline) đến các nền tảng số (online), hướng tới mô hình phân phối đa kênh.

Bên cạnh đó, sau một thời gian triển khai, cơ quan quản lý cũng sẽ tiến hành rà soát, lựa chọn các nhóm sản phẩm, ngành hàng có tiềm năng, đáp ứng tiêu chí để tập trung hỗ trợ chuyên sâu, qua đó nâng cao chất lượng và sức cạnh tranh của hàng Việt. Đồng thời, tăng cường tư vấn để doanh nghiệp điều chỉnh sản phẩm phù hợp hơn với thị hiếu của thị trường trong nước.

Một yếu tố quan trọng khác là tiếp tục thúc đẩy người tiêu dùng Việt Nam quan tâm, tin tưởng và ưu tiên sử dụng hàng Việt. Thực tế cho thấy, nhiều sản phẩm trong nước hiện nay có chất lượng rất tốt, vấn đề đặt ra là cần bảo đảm mức giá phù hợp với thu nhập và khả năng chi trả của người dân.

Bán hàng online: Cơ hội mở ra nhưng chi phí không hề nhỏ

- Bên cạnh hoạt động trưng bày, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước đã có một sáng kiến đáng chú ý khi lần đầu tiên một cơ quan quản lý nhà nước đứng ra tổ chức livestream quảng bá sản phẩm hàng Việt. Với 4 phiên livestream, có sự tham gia của nhiều KOLs/nhà sáng tạo nội dung, chương trình đã tạo thêm một kênh tiếp cận mới cho hàng Việt. Ông đánh giá như thế nào về hiệu quả quảng bá sản phẩm thông qua hình thức này?

Ông Trần Hữu Linh: Có thể khẳng định, việc tận dụng các nền tảng số hiện nay là một giải pháp rất hiệu quả trong tiêu thụ hàng hóa. Trước đây không có nhiều người nghĩ rằng những sản phẩm có giá trị thấp như trứng gà cũng có thể bán qua mạng. Tuy nhiên, với những mặt hàng như vậy, doanh nghiệp vẫn phải đối mặt với nhiều khó khăn, đặc biệt là chi phí vận chuyển cao so với giá trị sản phẩm, khiến bài toán hiệu quả kinh tế trở nên thách thức.

Dù vậy, các nền tảng như Facebook, TikTok, Shopee hay các sàn thương mại điện tử kết hợp với livestream vẫn đang phát huy hiệu quả rõ rệt và trở thành một trong những kênh tiêu thụ quan trọng. Đây cũng là giải pháp mà nhiều doanh nghiệp nhỏ của Việt Nam đang ưu tiên lựa chọn.

Nguyên nhân là do khả năng tiếp cận các kênh phân phối hiện đại còn rất hạn chế, trong khi nền tảng số lại mở ra cơ hội tiếp cận thị trường nhanh hơn, linh hoạt hơn. Vì vậy, xu hướng tận dụng các kênh số đang ngày càng rõ nét.

Trong thời gian tới, sau khi lựa chọn được các sản phẩm có chất lượng tốt, cơ quan quản lý cũng đang nghiên cứu xây dựng một nền tảng số riêng của Bộ Công Thương, kết nối với doanh nghiệp, nhằm hỗ trợ quảng bá và phát triển thương hiệu hàng Việt một cách bài bản, hiệu quả hơn. Tuy nhiên, hoạt động này trước hết mang tính chất làm mẫu, nhằm giúp người tiêu dùng nhận diện rõ hơn các sản phẩm chất lượng trong số rất nhiều hàng hóa trên thị trường. Đây đều là những sản phẩm đã được Sở Công Thương các địa phương lựa chọn, qua đó góp phần định hướng tiêu dùng và hỗ trợ doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ ở vùng sâu, vùng xa.

Thực tế cho thấy, nhiều sản phẩm địa phương có chất lượng rất tốt, như Chương trình Sức sống hàng Việt số 4 đã hỗ trợ quảng bá tiêu thụ hạt mắc ca ở Lai Châu. Nhưng với một doanh nghiệp tại địa bàn còn nhiều khó khăn như Lai Châu, việc xây dựng thương hiệu, tổ chức vận chuyển hay đưa sản phẩm vào các hệ thống phân phối lớn là không hề đơn giản do hạn chế về nguồn lực.

Chính vì vậy, việc triển khai các mô hình hỗ trợ mang tính dẫn dắt, kết hợp cả kênh truyền thống (offline) và kênh số (online), sẽ góp phần nâng cao nhận thức thị trường cho doanh nghiệp, đồng thời mở rộng cơ hội tiếp cận người tiêu dùng, từng bước phát triển thị trường cho hàng Việt.

Phát triển thị trường nội địa: Từ cuộc vận động đến chiến lược tăng trưởng

- Thưa ông, Cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam” đã được triển khai hơn 17 năm và đạt nhiều kết quả tích cực. Tuy nhiên, trong bối cảnh thị trường ngày càng thay đổi, với những phương thức tiêu dùng mới và những điểm mạnh, điểm yếu của hàng Việt như ông vừa phân tích, Cuộc vận động cũng đang đứng trước yêu cầu phải đổi mới. Vậy trong thời gian tới, cơ quan quản lý sẽ có những giải pháp gì để tiếp tục nâng cao hiệu quả, tạo sức bật mới cho hàng Việt trên thị trường trong nước, thưa ông?

Ông Trần Hữu Linh: Chủ trương phát triển thị trường nội địa đang được Bộ Chính trị, Chính phủ đặc biệt quan tâm và chỉ đạo quyết liệt. Trong bối cảnh hiện nay, thị trường trong nước được xác định là nền tảng vững chắc để hỗ trợ doanh nghiệp và bảo đảm an sinh tiêu dùng. Vì vậy, Bộ Công Thương đang tập trung rà soát, hoàn thiện lại hệ thống hạ tầng thương mại, đồng thời nghiên cứu, điều chỉnh các chiến lược phát triển thị trường nội địa theo hướng phù hợp hơn với bối cảnh mới.

Trên cơ sở đó, nhiều chương trình và giải pháp sẽ được thiết kế nhằm thúc đẩy tiêu dùng trong nước, đẩy mạnh phát triển hàng Việt Nam, đặc biệt là tiếp tục đổi mới và nâng cao hiệu quả Cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam”.

Trong bối cảnh Chính phủ đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số, vai trò của thị trường nội địa càng trở nên quan trọng. Thực tiễn cho thấy, tiêu dùng nội địa đang đóng góp khoảng 55-60% GDP. Do đó, việc phát triển thị trường trong nước không chỉ là giải pháp ngắn hạn mà còn là trụ cột chiến lược cho tăng trưởng bền vững.

Vì vậy, Bộ Công Thương đang xây dựng đồng bộ các chương trình, phương án, từ chính sách đến hoạt động triển khai cụ thể, nhằm kích cầu tiêu dùng, thúc đẩy lưu thông hàng hóa và tạo động lực cho doanh nghiệp phát triển.

- Xin cảm ơn ông!

Ông Trần Hữu Linh: Có thể khẳng định, hàng hóa Việt Nam ngày càng phong phú, đa dạng và có chất lượng cao. Nếu được hỗ trợ đúng hướng, đúng trọng tâm, đây sẽ là nền tảng quan trọng để phát triển thị trường trong nước một cách bền vững.