Phi lê cá rô phi: Cơ hội bứt tốc xuất khẩu giữa sức ép cạnh tranh EU

Thị trường có sự phân hóa

Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thuỷ sản Việt Nam cho biết, Mỹ tiếp tục là thị trường nhập khẩu phi lê cá rô phi lớn nhất của Việt Nam trong năm 2025. Kim ngạch xuất khẩu sang thị trường này đạt 40 triệu USD, tăng gần 500% so với năm 2024. Mức tăng trưởng đột biến phản ánh nhu cầu lớn từ thị trường Mỹ trong bối cảnh nguồn cung cá rô phi từ một số quốc gia cạnh tranh như Mỹ và Trung Quốc gặp khó khăn do thuế quan và chi phí sản xuất tăng cao.

Đáng chú ý, Brazil vươn lên trở thành thị trường tăng trưởng nhanh nhất trong top các thị trường nhập khẩu phi lê cá rô phi Việt Nam. Kim ngạch xuất khẩu phi lê cá rô phi sang Brazil năm 2025 đạt 11 triệu USD, tăng tới 7.552% so với năm trước. Sự bứt phá này cho thấy tiềm năng lớn của thị trường Nam Mỹ đối với sản phẩm cá rô phi phi lê đông lạnh của Việt Nam, đặc biệt trong phân khúc phục vụ tiêu dùng nội địa và chế biến thực phẩm.

Trái ngược với xu hướng tăng tại Mỹ và Brazil, xuất khẩu phi lê cá rô phi sang Nga và Mexico trong năm 2025 ghi nhận mức giảm lần lượt 29% và 38%. Điều này phản ánh sự thận trọng của các nhà nhập khẩu tại những thị trường này trước biến động kinh tế và chi phí logistics, cũng như sự cạnh tranh từ các nguồn cung nội địa và khu vực.

margin: 15px auto;" />

Tại châu Á, Đài Loan (Trung Quốc) và Nhật Bản duy trì nhập khẩu ổn định. Xuất khẩu sang Đài Loan (Trung Quốc) đạt 1,5 triệu USD, tăng 123%, trong khi Nhật Bản đạt 312.000 USD, tăng nhẹ 2% so với năm 2024. Ở châu Âu, Italy ghi nhận mức tăng trưởng 54%, với kim ngạch đạt hơn 601 nghìn USD, cho thấy nhu cầu ổn định đối với sản phẩm cá rô phi phi lê tại thị trường này.

Xuất khẩu sang Ả Rập Xê Út và Puerto Rico trong năm 2025 đều ghi nhận giá trị mới hoặc tăng mạnh so với năm trước, phản ánh xu hướng mở rộng thị trường của phi lê cá rô phi Việt Nam tại khu vực Trung Đông và các thị trường ngách. Bên cạnh đó, Qatar tuy giảm nhẹ 11%, nhưng vẫn nằm trong nhóm 10 thị trường nhập khẩu lớn nhất.

Cơ hội tăng tốc, thách thức cạnh tranh gia tăng

Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thuỷ sản Việt Nam nhận định, tiếp nối đà tăng trưởng tích cực của năm 2025, đặc biệt tại các thị trường lớn như Mỹ và Brazil, phi lê cá rô phi đang dần khẳng định vị thế là một trong những sản phẩm xuất khẩu tiềm năng của ngành thủy sản Việt Nam bên cạnh cá tra.

Sự chuyển dịch nhu cầu tiêu dùng sang các dòng sản phẩm tiện lợi, chế biến sẵn, giá cả cạnh tranh và phù hợp với xu hướng ăn uống lành mạnh đã mở ra dư địa đáng kể cho cá rô phi gia tăng hiện diện tại nhiều thị trường. Trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu từng bước ổn định trở lại, nếu tận dụng tốt cơ hội, cá rô phi hoàn toàn có thể trở thành “mũi nhọn” bổ sung cho chiến lược đa dạng hóa sản phẩm xuất khẩu thủy sản.

Tuy nhiên, triển vọng tăng trưởng trong năm 2026 không chỉ phụ thuộc vào yếu tố thị trường mà còn nằm ở năng lực nội tại của doanh nghiệp và toàn chuỗi sản xuất. Việc đa dạng hóa thị trường xuất khẩu, giảm phụ thuộc vào một vài thị trường truyền thống; đầu tư nâng cao chất lượng chế biến sâu; kiểm soát chặt chẽ vùng nuôi, thức ăn, kháng sinh; cũng như đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn về an toàn thực phẩm, môi trường và phát triển bền vững sẽ là những điều kiện tiên quyết. Trong bối cảnh các thị trường nhập khẩu ngày càng đặt nặng yêu cầu về truy xuất nguồn gốc, chứng nhận bền vững và trách nhiệm xã hội, cá rô phi Việt Nam muốn duy trì đà tăng trưởng buộc phải chuyển mạnh từ cạnh tranh về giá sang cạnh tranh bằng chất lượng và giá trị gia tăng.

Đáng chú ý, tại thị trường EU, khu vực được đánh giá còn nhiều dư địa nhưng cũng đầy thách thức, mức độ cạnh tranh dự báo sẽ gay gắt hơn trong năm tới, đặc biệt từ Brazil. Trước những rào cản thương mại và áp lực tại thị trường Mỹ, ngành cá rô phi Brazil đang tăng tốc chiến lược mở rộng sang EU như một hướng đi thay thế. Với lợi thế về quy mô nuôi lớn, chuỗi sản xuất tương đối đồng bộ, chất lượng sản phẩm ổn định và khả năng đáp ứng tốt các tiêu chuẩn kỹ thuật, an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc vốn rất khắt khe của EU, cá rô phi Brazil đang nổi lên là đối thủ cạnh tranh trực diện với sản phẩm của Việt Nam.

Trong bối cảnh đó, thách thức đặt ra cho doanh nghiệp Việt Nam không chỉ dừng ở việc giữ thị phần, mà còn phải nâng cao năng lực cạnh tranh toàn diện. Điều này đòi hỏi sự đầu tư bài bản vào công nghệ chế biến, tối ưu hóa chi phí sản xuất, tăng cường liên kết vùng nuôi – nhà máy – xuất khẩu để kiểm soát chất lượng đồng nhất, đồng thời đẩy mạnh xây dựng thương hiệu và minh bạch hóa thông tin chuỗi cung ứng. Việc chủ động đáp ứng các bộ tiêu chuẩn bền vững quốc tế, cũng như thích ứng linh hoạt với các quy định mới về môi trường, phát thải hay trách nhiệm xã hội sẽ là “tấm vé thông hành” giúp cá rô phi Việt Nam không chỉ trụ vững tại EU mà còn mở rộng sang các thị trường có yêu cầu cao khác trong giai đoạn tới.

Năm 2026 vì vậy được xem là thời điểm bản lề, nếu tận dụng tốt cơ hội thị trường và đồng thời vượt qua sức ép cạnh tranh, cá rô phi Việt Nam hoàn toàn có thể định hình vị thế mới trên bản đồ thủy sản xuất khẩu, trở thành trụ cột bổ trợ quan trọng bên cạnh cá tra trong chiến lược phát triển dài hạn của ngành.

Năm 2025, xuất khẩu cá rô phi của Việt Nam ghi nhận bước tăng trưởng ấn tượng, với tổng kim ngạch đạt hơn 99 triệu USD, cho thấy vai trò ngày càng rõ nét của mặt hàng này trong cơ cấu xuất khẩu thủy sản. Trong đó, phi lê cá và các loại thịt cá đạt 61 triệu USD, chiếm 61% tổng kim ngạch, khẳng định vị thế là nhóm sản phẩm chủ lực.