Singapore thặng dư ngân sách 15,1 tỷ USD năm 2025

17/02/2026 - 21:164 phút đọc

Các nghị sĩ cho rằng những khoản thặng dư bất ngờ như vậy nên được đưa trở lại xã hội, đồng thời kêu gọi cần phải làm nhiều hơn nữa để giải quyết các thách thức dài hạn như bất bình đẳng giàu nghèo và nâng cấp nhà ở.

Khoản thặng dư này, tương đương 1,9% tổng sản phẩm quốc nội (GDP), cao hơn gấp đôi so với con số 6,8 tỷ USD mà Chính phủ đã ước tính năm ngoái.

Trong bài phát biểu ngày 12/2/2026, Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Tài chính Lawrence Wong cho biết điều này là do hiệu suất kinh tế tốt hơn dự kiến ​​trong năm 2025, khi nền kinh tế đã vượt xa các dự báo trước đó và tăng trưởng 5%.

Điều này cho thấy thặng dư bất ngờ – một trong những mức lớn nhất trong lịch sử gần đây – được thúc đẩy bởi sự gia tăng doanh thu không lường trước và biến động mạnh, chứ không phải do chi tiêu công thận trọng hơn, theo nhận định của nhà kinh tế học Chia Ngee Choon thuộc Đại học Quốc gia Singapore.

Kinh tế trưởng của OCBC, Selena Ling, lưu ý rằng thuế thu nhập doanh nghiệp, một thành phần lớn trong sự gia tăng doanh thu, đã đạt 4% GDP – cao hơn mức 3% truyền thống.

Giáo sư Chia cho biết, thu thuế từ hạng mục này đã được điều chỉnh tăng thêm 2,57 tỷ đô la, và điều này phản ánh lợi nhuận mạnh mẽ trong lĩnh vực tài chính, công nghệ, giao dịch hàng hóa và vị thế của Singapore như một trung tâm cho các công ty đa quốc gia.

Việc thu cao hơn từ các lĩnh vực khác như phí bảo hiểm hạn ngạch xe và thuế trước bạ cũng góp phần vào thặng dư lớn hơn.

Bà cho biết, việc điều chỉnh tăng cũng cho thấy Chính phủ ban đầu đã thận trọng trong các ước tính của mình và dự đoán sự bất ổn toàn cầu với triển vọng tăng trưởng vừa phải.

Sự khác biệt giữa ước tính của chính phủ và thặng dư cuối cùng phản ánh mức độ ảnh hưởng của Singapore đến chu kỳ lợi nhuận toàn cầu, bà nói.

“Sự ‘sai lệch’ về tài chính chủ yếu xuất phát từ việc dự báo thấp các nguồn thu biến động hơn là kiểm soát chi tiêu.”

Bà nói thêm, hàm ý chính sách quan trọng là những khoản thặng dư như vậy có thể đại diện cho “những khoản lợi nhuận bất ngờ theo chu kỳ” – có nghĩa là chúng là kết quả của những thay đổi tạm thời chứ không phải thay đổi cấu trúc của nền kinh tế.

Lần cuối cùng Singapore ghi nhận thặng dư lớn như vậy tính theo tỷ lệ GDP là năm 2017 – khi đó đạt 10,9 tỷ USD, tương đương 2,1% GDP, bà Ling của OCBC cho biết.

Nhưng sự tăng vọt khi đó không phải do đánh giá không chính xác về thu nhập thuế doanh nghiệp. Thay vào đó, đó là do sự điều chỉnh tăng mạnh trong các khoản đóng góp từ các cơ quan nhà nước, các khoản đóng góp đặc biệt từ Cơ quan Tiền tệ Singapore và thu thuế trước bạ cao hơn do thị trường bất động sản phục hồi, Giáo sư Chia của NUS cho biết.

Mặc dù số tiền thu được từ năm tài chính 2025 sẽ phải được đưa vào quỹ dự trữ của nhiệm kỳ chính phủ trước, nhưng thu nhập đầu tư từ quỹ đó sẽ đóng góp vào ngân sách tương lai.

Nghị sĩ Liang Eng Hwa của khu vực bầu cử Bukit Panjang cho biết thặng dư tạo ra “khoảng trống tài chính” để giải quyết các thách thức trước mắt và trung hạn, và việc Chính phủ giữ lại một số “nguồn vốn dự trữ” để đối phó với các cú sốc từ bên ngoài là điều khôn ngoan.

Ông đề xuất một số lĩnh vực có thể rót vốn, bao gồm trợ cấp bổ sung cho giao thông công cộng để hạn chế việc tăng giá vé và hỗ trợ nhiều hơn cho các doanh nghiệp để đối phó với chi phí tiền lương tăng cao do tăng lương cho người lao động có mức lương thấp.

Ông cũng kêu gọi trợ cấp nhiều hơn để bảo trì các khu nhà cũ kỹ trong các lĩnh vực như sửa chữa thấm nước và cung cấp lối đi không rào cản, cũng như trợ cấp nhiều hơn cho các căn hộ vẫn chưa có thang máy.

Nghị sĩ Jamus Lim của khu vực bầu cử Sengkang GRC bày tỏ lo ngại về điều mà ông gọi là “khả năng quản lý tài chính yếu kém” của Chính phủ – một vấn đề mà Đảng Công nhân (WP) cũng đã nêu ra trong cuộc tranh luận về Ngân sách năm 2025 sau khi Chính phủ điều chỉnh thặng dư năm 2024 tăng từ 778 triệu đô la lên 6,4 tỷ đô la.

Phó Giáo sư Lim cho biết những khoản thặng dư này đã xảy ra trong bối cảnh Chính phủ đang mở rộng các nguồn thu – chỉ ra việc tăng thuế hàng hóa và dịch vụ từ 7% lên 9% trong năm 2023 và 2024, điều mà WP phản đối, và thuế nhập khẩu 20% mới đối với thuốc lá được áp dụng năm 2026.

Ông nói rằng trong khi WP đồng ý rằng các khoản dự trữ tài chính rất quan trọng, thì đó là vai trò của quỹ dự trữ quốc gia.

“Nhưng nếu một chính phủ liên tục thặng dư ngân sách, thì việc đặt câu hỏi liệu chính phủ có nên đánh thuế nhiều như vậy ngay từ đầu hay không, hoặc liệu họ có đang chi tiêu không đủ để bù đắp áp lực chi phí sinh hoạt hay không, là điều tất yếu.”

Nghị sĩ Shawn Loh của khu vực bầu cử Jalan Besar GRC cho biết ông hy vọng Chính phủ có thể mang lại cho người dân Singapore sự đảm bảo hơn nữa rằng sẽ không có những động thái tăng thu ngân sách lớn nào trong 10 năm tới.

Ông nói thêm rằng khoản thặng dư hiện tại sẽ tạo cơ hội và sự tự tin cho Chính phủ để giải quyết các thách thức mang tính cấu trúc như bất bình đẳng giàu nghèo, nghèo đói trong số người cao tuổi và đào tạo người lao động trong bối cảnh gián đoạn việc làm.

“Tôi hy vọng sẽ thấy nhiều biện pháp dài hạn và nhiều năm hơn, thay vì chỉ gia hạn hỗ trợ một năm,” ông nói.