Tăng trưởng bước vào giai đoạn chọn lọc trong chu kỳ mới

21/02/2026 - 12:477 phút đọc

(Banker.vn) Sau giai đoạn bùng nổ thanh khoản, thị trường chứng khoán Việt Nam bước sang năm 2026 với nền tảng cải cách vững chắc, cùng với đó là kỳ vọng hình thành một chu kỳ tăng trưởng dài hạn sau quyết định nâng hạng.

Thanh khoản và cấu trúc dòng tiền: Từ cao trào sang trạng thái cân bằng mới

Năm 2025, mặc dù chịu ảnh hưởng từ biến động chính trị, kinh tế quốc tế, song nhờ sự chỉ đạo, điều hành linh hoạt, các chính sách nhất quán của Chính phủ, Bộ Tài chính và nỗ lực triển khai các cải cách, hiện đại hóa hạ tầng công nghệ từ cơ quan quản lý, thị trường chứng khoán Việt Nam tiếp tục giữ vững xu hướng tăng trưởng tích cực so với các thị trường trong khu vực.

margin: 15px auto;" />

Bước sang năm 2026, thị trường chứng khoán Việt Nam đang đứng trước một thời điểm bản lề quan trọng, không chỉ đơn thuần là câu chuyện tăng trưởng điểm số hay thanh khoản, mà còn là sự chuyển dịch sâu sắc hơn về cấu trúc thị trường, hành vi dòng tiền và vai trò của thị trường vốn trong nền kinh tế.

Nếu như các chu kỳ tăng trưởng trước đây thường được thúc đẩy bởi các yếu tố mang tính ngắn hạn như nới lỏng tiền tệ, làn sóng nhà đầu tư mới hay hiệu ứng phục hồi sau khủng hoảng, thì chu kỳ bước sang năm 2026 được đặt trên nền tảng cải cách thể chế, nâng cấp hạ tầng và hội nhập sâu hơn với dòng vốn toàn cầu. Chính sự khác biệt này khiến triển vọng thị trường năm 2026 mang màu sắc thận trọng hơn, nhưng đồng thời cũng bền vững và có chiều sâu hơn so với các giai đoạn tăng nóng trong quá khứ.

Tại Hội nghị tổng kết công tác năm 2025 và triển khai chương trình công tác năm 2026 do Ủy ban Chứng khoán Nhà nước tổ chức ngày 15/12/2025, Chủ tịch UBCKNN Vũ Thị Chân Phương nhấn mạnh năm 2026 có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với chặng đường phát triển tiếp theo của ngành chứng khoán và thị trường chứng khoán Việt Nam. Trong bối cảnh yêu cầu phát triển kinh tế đất nước ngày càng cao, thị trường chứng khoán được kỳ vọng tiếp tục phát triển theo hướng mạnh mẽ và bền vững hơn, qua đó đóng góp hiệu quả cho mục tiêu chung của ngành Tài chính và nền kinh tế.

Năm 2025 đã khép lại với dấu ấn đặc biệt của thanh khoản, khi giá trị giao dịch trên thị trường cơ sở và phái sinh đều ghi nhận những mốc cao hiếm thấy trong nhiều năm, lần lượt đạt 106 tỷ USD và 125 tỷ USD sau 9 tháng. Sự bùng nổ này phản ánh mức độ tham gia sâu rộng của nhà đầu tư cá nhân, cùng với việc các công ty chứng khoán mở rộng hoạt động cho vay ký quỹ. Trong đó, dòng tiền nội địa đóng vai trò then chốt trong việc giữ nhịp thị trường, đặc biệt trước những nhịp khối ngoại bán ròng.

Tuy nhiên, bước sang năm 2026, thị trường được dự báo nhiều khả năng sẽ không còn duy trì trạng thái hưng phấn cao độ như giai đoạn đỉnh điểm của năm trước, thanh khoản có thể sẽ hạ nhiệt như một điều tất yếu, phản ánh quá trình tái cân bằng sau một giai đoạn tăng nóng. Quan trọng hơn, đây không phải là tín hiệu tiêu cực, mà là bước chuyển cần thiết để thị trường hình thành một mặt bằng giao dịch ổn định và bền vững hơn.

Theo dự báo của các chuyên gia Chứng khoán SSI, trong kịch bản cơ sở, thanh khoản năm 2026 được kỳ vọng duy trì ở mức cao hơn rõ rệt so với giai đoạn trước 2025, song tăng trưởng theo hướng vừa phải và có chọn lọc. Dòng tiền sẽ không còn lan tỏa đồng đều trên diện rộng mà tập trung nhiều hơn vào những nhóm cổ phiếu có quy mô vốn hóa lớn, thanh khoản tốt và mức độ minh bạch cao. Đây là dấu hiệu của thị trường đang dần dịch chuyển từ mô hình tăng trưởng dựa trên số lượng nhà đầu tư sang mô hình tăng trưởng dựa trên chất lượng dòng vốn.

Sự thay đổi trong cấu trúc dòng tiền cũng phản ánh quá trình trưởng thành của thị trường chứng khoán Việt Nam, nhà đầu tư cá nhân vẫn giữ vai trò quan trọng song hành vi giao dịch có xu hướng thận trọng hơn, gắn với thông tin cơ bản và triển vọng dài hạn thay vì thuần túy chạy theo sóng ngắn hạn. Đồng thời, sự quay trở lại từng bước của dòng vốn ngoại, đặc biệt là vốn tổ chức sẽ góp phần ổn định nhịp vận động của thị trường, giảm thiểu những biến động mang tính cực đoan.

Nâng hạng thị trường: Từ cú hích tâm lý đến động lực cấu trúc dài hạn

Điểm tựa quan trọng nhất cho triển vọng thị trường chứng khoán năm 2026 nằm ở câu chuyện nâng hạng, việc Việt Nam được đưa vào nhóm thị trường mới nổi theo phân loại của FTSE Russell, với hiệu lực chính thức từ tháng 9/2026 đã đánh dấu một cột mốc mang tính bước ngoặt trong tiến trình hội nhập của thị trường vốn. Trong ngắn hạn, tác động rõ ràng nhất đến từ dòng vốn thụ động, khi các quỹ ETF mô phỏng chỉ số thực hiện tái cơ cấu danh mục, qua đó gia tăng thanh khoản và cải thiện mặt bằng định giá cho các cổ phiếu đáp ứng tiêu chí.

Tuy nhiên, nếu chỉ nhìn nâng hạng như một cú hích dòng tiền ngắn hạn sẽ khó thấy hết ý nghĩa thực sự của sự kiện này. Về bản chất, nâng hạng là kết quả của một quá trình cải cách kéo dài nhiều năm, đồng thời cũng là điểm khởi đầu cho những thay đổi sâu rộng hơn về cách thức vận hành của thị trường. Sau khi đạt được cột mốc FTSE, trọng tâm chính sách sẽ chuyển sang việc duy trì và nâng cao các tiêu chuẩn, nhằm đảm bảo thị trường không chỉ “được nâng hạng”, mà còn vận hành tương xứng với vị thế mới.

Năm 2026 vì vậy được xem là giai đoạn then chốt trong việc hoàn thiện các yếu tố nền tảng, đặc biệt là khả năng tiếp cận thị trường của nhà đầu tư tổ chức nước ngoài. Những cải cách liên quan đến vai trò của các công ty chứng khoán toàn cầu, cơ chế giảm thiểu rủi ro đối tác và chuẩn hóa quy trình giao dịch đang được đặt lên bàn thảo. Đây là những yếu tố có ý nghĩa quyết định trong việc thu hút dòng vốn tổ chức dài hạn, vốn yêu cầu cao về tính minh bạch, khả năng mô phỏng chỉ số và độ an toàn trong vận hành.

Ở tầm nhìn dài hạn hơn, lộ trình hướng tới nâng hạng theo chuẩn MSCI trong vòng 3–5 năm tới tiếp tục đóng vai trò kim chỉ nam cho các cải cách thị trường. Việc triển khai cơ chế đối tác bù trừ trung tâm (CCP) cùng với nâng cấp hạ tầng thanh toán và lưu ký không chỉ nhằm đáp ứng các tiêu chí kỹ thuật, mà còn góp phần thay đổi chất lượng của toàn bộ hệ sinh thái thị trường vốn. Khi những mảnh ghép này dần hoàn thiện, thị trường chứng khoán Việt Nam có cơ hội bước sang một giai đoạn phát triển mới, nơi dòng vốn tổ chức đóng vai trò dẫn dắt, thay vì phụ thuộc quá nhiều vào tâm lý ngắn hạn của nhà đầu tư cá nhân.

Định giá, chỉ số và triển vọng dài hạn: Tăng trưởng có chọn lọc trong chu kỳ mới

Từ góc độ định giá, thị trường đã phản ánh một phần đáng kể kỳ vọng nâng hạng trong năm 2025, đặc biệt ở những thời điểm thanh khoản đạt đỉnh. Bước sang năm 2026, dư địa tăng trưởng của thị trường không còn nằm ở sự mở rộng đồng loạt của hệ số định giá mà gắn chặt hơn với triển vọng tăng trưởng lợi nhuận và chất lượng doanh nghiệp. Đây là đặc điểm thường thấy của các thị trường trong giai đoạn chuyển tiếp từ cận biên lên mới nổi.

Các chuyên gia tại Chứng khoán SSI cho rằng, VN-Index vẫn được kỳ vọng duy trì xu hướng tích cực trong năm 2026, song tốc độ tăng nhiều khả năng sẽ vừa phải hơn so với các năm tăng nóng trước đó. Thị trường sẽ vận động trong trạng thái phân hóa rõ nét, khi dòng tiền tập trung vào những doanh nghiệp có nền tảng tài chính vững, mức độ minh bạch cao và khả năng tiếp cận dòng vốn ngoại tốt. Ngược lại, các cổ phiếu quy mô nhỏ, thanh khoản thấp hoặc chưa đáp ứng được các chuẩn mực quản trị sẽ đối mặt với áp lực điều chỉnh khi thị trường ngày càng tiệm cận chuẩn mực quốc tế.

Sự phân hóa này không phải là yếu tố tiêu cực, mà là dấu hiệu cho thấy thị trường đang vận hành theo hướng hiệu quả hơn. Khi nâng hạng trở thành hiện thực, yêu cầu của nhà đầu tư, đặc biệt là nhà đầu tư tổ chức sẽ khắt khe hơn đối với chất lượng tài sản và tính bền vững của lợi nhuận. Điều này buộc các doanh nghiệp niêm yết phải nâng cao chuẩn mực quản trị, minh bạch thông tin và sử dụng vốn hiệu quả hơn, qua đó góp phần cải thiện chất lượng chung của thị trường.

Nhìn tổng thể, năm 2026 có thể được xem là năm bản lề của thị trường chứng khoán Việt Nam, triển vọng tăng trưởng không chỉ nằm ở việc chỉ số đạt những mốc cao mới, mà quan trọng hơn là ở sự thay đổi về cấu trúc, chất lượng dòng tiền và độ bền của thị trường vốn. Trong bối cảnh đó, câu chuyện nâng hạng không còn là một sự kiện đơn lẻ, mà là khởi đầu cho một chu kỳ phát triển mới, nơi thị trường chứng khoán ngày càng khẳng định vai trò trung tâm trong việc huy động và phân bổ nguồn lực cho nền kinh tế.