Thị trường trái phiếu phục hồi đan xen thách thức vĩ mô

04/04/2026 - 09:384 phút đọc

(Banker.vn) Trường trái phiếu doanh nghiệp (TPDN) Việt Nam trong quý I/2026 ghi nhận sự cải thiện nhất định về quy mô phát hành và chất lượng tín nhiệm.

Theo báo cáo của VIS Rating, tổng giá trị phát hành TPDN trong quý I/2026 đạt khoảng 30,6 nghìn tỷ đồng, tăng 22% so với cùng kỳ năm trước . Dù vậy, hoạt động phát hành vẫn tương đối trầm lắng với chỉ 17 đợt phát hành mới, phản ánh rõ yếu tố mùa vụ khi kỳ nghỉ Tết Nguyên đán kéo dài, đồng thời nhiều doanh nghiệp vẫn trong giai đoạn chờ phê duyệt kế hoạch kinh doanh năm.

Cơ cấu phát hành tiếp tục cho thấy sự phụ thuộc lớn vào nhóm bất động sản, chiếm khoảng 53% tổng giá trị phát hành mới. Đáng chú ý, riêng Công ty TNHH Đầu tư Marina Center đã đóng góp hơn 10,2 nghìn tỷ đồng, trở thành thương vụ lớn nhất trong kỳ. Bên cạnh đó, thị trường ghi nhận xu hướng cân bằng hơn giữa phát hành riêng lẻ và phát hành ra công chúng.

margin: 15px auto;" />

Tuy nhiên, sự phục hồi của hoạt động phát hành đang chịu áp lực đáng kể từ môi trường lãi suất. Lợi suất đến hạn của các trái phiếu ngân hàng có mức tín nhiệm “trên trung bình” đã tăng lên trong quý I, phù hợp với xu hướng đi lên của mặt bằng lãi suất chung . Nguyên nhân chủ yếu đến từ áp lực lạm phát gia tăng khi giá năng lượng leo thang trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị toàn cầu, đặc biệt là xung đột Mỹ – Iran. Diễn biến này làm thu hẹp dư địa nới lỏng tiền tệ, kéo theo chi phí huy động vốn của cả ngân hàng và doanh nghiệp tăng lên.

Trong kịch bản tiêu cực, khi xung đột kéo dài, niềm tin của doanh nghiệp và nhà đầu tư có thể bị ảnh hưởng tiêu cực, dẫn đến việc trì hoãn các kế hoạch đầu tư và hạn chế nhu cầu phát hành trái phiếu. Điều này đồng thời làm gia tăng rủi ro tái cấp vốn, đặc biệt đối với các doanh nghiệp có khối lượng trái phiếu đáo hạn lớn trong giai đoạn tới.

Ở chiều tích cực, thanh khoản thị trường thứ cấp tiếp tục duy trì ở mức cao. Giá trị giao dịch bình quân đạt khoảng 8,2 nghìn tỷ đồng mỗi ngày, tăng tới 64% so với cùng kỳ năm trước . Hoạt động giao dịch đạt đỉnh trong tháng 1 với hơn 10 nghìn tỷ đồng mỗi ngày trước khi hạ nhiệt trong các tháng tiếp theo. Dòng tiền chủ yếu tập trung vào nhóm trái phiếu ngân hàng và bất động sản, với sự tham gia tích cực của các tổ chức phát hành lớn.

Một điểm sáng khác của thị trường là sự cải thiện rõ rệt về rủi ro tín dụng. Trong quý I/2026, chỉ ghi nhận một trường hợp chậm trả mới với giá trị không đáng kể và đã được khắc phục trong vòng một tuần . Tỷ lệ chậm trả vì vậy giảm về gần mức 0%, so với 0,2% cùng kỳ năm trước. Xét trên tổng dư nợ, khoảng 89% trái phiếu đang ở trạng thái thanh toán bình thường, cho thấy sức khỏe tài chính của các tổ chức phát hành đã được cải thiện đáng kể sau giai đoạn khó khăn trước đó.

Song song với đó, tiến trình xử lý các khoản nợ chậm trả cũng đạt được kết quả tích cực. Giá trị thu hồi trong quý I đạt khoảng 5 nghìn tỷ đồng, nâng tỷ lệ thu hồi lũy kế lên 46%, tăng mạnh so với mức 33% cùng kỳ năm trước . Hoạt động này chủ yếu diễn ra ở nhóm doanh nghiệp bất động sản và xây dựng, với các biện pháp như thanh toán gốc, gia hạn kỳ hạn hoặc tái cấu trúc nghĩa vụ nợ.

Dù vậy, áp lực lớn nhất đối với thị trường TPDN trong thời gian tới vẫn nằm ở khối lượng trái phiếu đáo hạn rất lớn trong giai đoạn 2026–2027. Dữ liệu cho thấy tổng dư nợ trái phiếu lưu hành hiện ở mức khoảng 1.432 nghìn tỷ đồng, với phần lớn tập trung ở các tổ chức tín dụng và doanh nghiệp bất động sản . Trong năm 2026, nhiều ngân hàng như ACB, Sacombank, BIDV hay HD Bank đều có giá trị trái phiếu đáo hạn lên tới hàng nghìn tỷ đồng. Các tên tuổi lớn như Vingroup hay Vietjet đều đối mặt với áp lực tương tự.

Khối lượng đáo hạn lớn trong bối cảnh lãi suất cao và niềm tin thị trường chưa hoàn toàn phục hồi sẽ đặt ra bài toán không nhỏ về tái cấp vốn. Các doanh nghiệp có nền tảng tài chính yếu hoặc phụ thuộc nhiều vào dòng tiền từ thị trường vốn sẽ đối mặt với rủi ro thanh khoản gia tăng.

Thị trường TPDN Việt Nam đang bước vào giai đoạn ổn định hơn sau những biến động mạnh trước đó. Những tín hiệu tích cực về chất lượng tín nhiệm, thanh khoản và khả năng xử lý nợ cho thấy nền tảng thị trường đang dần được củng cố. Tuy nhiên, để bước vào một chu kỳ tăng trưởng bền vững, thị trường vẫn cần thêm thời gian để hấp thụ các cú sốc vĩ mô, đồng thời khôi phục niềm tin của nhà đầu tư.