Thực phẩm tiện lợi lành mạnh lên ngôi trong lựa chọn của người Việt

Từ “ăn nhanh” sang “ăn khỏe”

Nhịp sống đô thị đang làm thay đổi rõ rệt thói quen ăn uống của người Việt. Những bữa cơm nấu tại nhà dần được thay thế bằng các sản phẩm chế biến sẵn, tiện lợi, dễ bảo quản và sử dụng nhanh. Tuy nhiên, nếu trước đây tiêu chí “nhanh - rẻ” được đặt lên hàng đầu, hiện nay người tiêu dùng bắt đầu chuyển sang một ưu tiên mới, tiện lợi nhưng phải lành mạnh.

Khảo sát tại nhiều siêu thị và cửa hàng thực phẩm ở Hà Nội cho thấy, nhóm sản phẩm nông sản chế biến, đồ ăn nhẹ từ nguyên liệu tự nhiên, thực phẩm ít đường, ít dầu mỡ đang có mức tăng trưởng đáng kể. Các dòng rau củ sấy, ngũ cốc dinh dưỡng, bánh ăn sáng không tinh luyện, thực phẩm hữu cơ… được bày bán ở vị trí dễ thấy và liên tục được bổ sung hàng.

Chia sẻ với phóng viên Báo Công Thương, chị Nguyễn Nhật Anh, đại diện một cửa hàng nông sản sạch tại phường Cầu Giấy cho biết, lượng khách tìm mua các sản phẩm chế biến từ nông sản tăng mạnh trong khoảng hai năm gần đây. Người mua không chỉ quan tâm đến độ tiện dụng mà còn tìm hiểu rất kỹ về nguồn gốc nguyên liệu, phương pháp chế biến và thành phần dinh dưỡng.

“Khách hàng giờ đây ưu tiên thực phẩm có thể ăn ngay nhưng phải rõ xuất xứ, ít phụ gia. Các loại rau củ sấy tự nhiên, bánh dinh dưỡng hoặc sản phẩm không chứa chất béo chuyển hóa được tiêu thụ rất tốt, đặc biệt là nhóm khách văn phòng và gia đình trẻ”, chị Nhật Anh chỉ rõ. 

Xu hướng này cũng được ghi nhận tại các chuỗi cửa hàng tiện lợi. Anh Dương Hiếu Anh, nhân viên tại một siêu thị mini trên địa bàn phường Cầu Giấy cho biết, nếu trước đây mì ăn liền, đồ hộp chiếm tỷ trọng lớn, thì nay người mua chuyển sang các sản phẩm có yếu tố “tốt cho sức khỏe”, như salad đóng gói, ngũ cốc ăn sáng, trái cây sấy, đồ ăn nhẹ ít đường.

“Người tiêu dùng không còn chỉ quan tâm đến việc no bụng. Họ muốn ăn nhanh nhưng vẫn phải đảm bảo dinh dưỡng, không gây hại lâu dài. Những sản phẩm có thông tin rõ ràng về thành phần, năng lượng, nguồn nguyên liệu sẽ được lựa chọn nhiều hơn”, anh Hiếu Anh nhận định.

Sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng phản ánh nhận thức mới về sức khỏe sau các biến động kinh tế - xã hội và dịch bệnh. Người dân chú trọng hơn tới phòng bệnh, cân bằng dinh dưỡng và đặc biệt là tính an toàn của thực phẩm hằng ngày.

Ở góc độ doanh nghiệp, bà Mai Thị Ngọc Ngà, Tổng giám đốc Công ty Cổ phần Thương mại và Sản xuất Vietglobal cho rằng, thị trường đang mở ra cơ hội lớn cho các dòng sản phẩm nông sản chế biến theo hướng lành mạnh.

margin: 15px auto;" />

Theo bà, doanh nghiệp hiện tập trung vào các sản phẩm nông sản chế biến từ nguồn nguyên liệu trong nước, được xử lý thành các thành phẩm có thể sử dụng ngay. Từ nông sản, công ty cũng phát triển các dòng bánh dinh dưỡng không tinh luyện, hướng tới bữa sáng và các bữa ăn tiện lợi, không có chất béo chuyển hóa và được hạn chế ở mức thấp nhất để tốt cho sức khỏe người tiêu dùng.

“Người tiêu dùng hiện không chỉ cần sự tiện lợi mà còn quan tâm sâu đến giá trị dinh dưỡng và sự an toàn. Đây là động lực để doanh nghiệp đầu tư mạnh vào công nghệ chế biến, giữ được dưỡng chất tự nhiên và giảm thiểu các thành phần không tốt cho sức khỏe”, bà Ngà chia sẻ với phóng viên Báo Công Thương. 

Định hình lại thị trường

Sự phát triển của thực phẩm tiện lợi lành mạnh là kết quả của quá trình điều chỉnh chiến lược từ phía doanh nghiệp và hệ thống phân phối.

Nhiều đơn vị sản xuất đã chuyển hướng sang khai thác nguồn nông sản trong nước, ứng dụng công nghệ sấy lạnh, sấy thăng hoa, chế biến sâu để tạo ra sản phẩm tiện lợi nhưng vẫn giữ được giá trị dinh dưỡng. Việc giảm sử dụng phụ gia, hạn chế chất béo chuyển hóa và kiểm soát đường, muối trở thành tiêu chí quan trọng trong phát triển sản phẩm mới.

Ở khâu phân phối, các siêu thị và cửa hàng nông sản đang chủ động điều chỉnh danh mục hàng hóa. Không gian trưng bày dành cho thực phẩm hữu cơ, thực phẩm ít chế biến sâu, sản phẩm dinh dưỡng ngày càng được mở rộng. Một số đơn vị còn xây dựng khu vực riêng cho sản phẩm “healthy”, giúp người tiêu dùng dễ lựa chọn.

Chị Nguyễn Nhật Anh cho biết, xu hướng mua sắm hiện nay là “nhanh, gọn, rõ thông tin”. Người tiêu dùng sẵn sàng chi trả cao hơn cho sản phẩm tiện lợi nhưng phải minh bạch về thành phần, quy trình sản xuất và chứng nhận an toàn.

Trong khi đó, phía người tiêu dùng cũng thể hiện sự thay đổi rõ rệt. Chị Trần Thu Hằng (nhân viên văn phòng tại Hà Nội) cho biết, trước đây thường chọn đồ ăn nhanh vì tiết kiệm thời gian, nhưng hiện nay ưu tiên các sản phẩm có nguồn gốc tự nhiên, ít phụ gia để đảm bảo sức khỏe lâu dài.

“Buổi sáng tôi thường chọn bánh dinh dưỡng, ngũ cốc hoặc trái cây sấy thay vì đồ ăn nhanh nhiều dầu mỡ. Dù giá cao hơn nhưng cảm thấy yên tâm hơn về chất lượng và sức khỏe”, chị Hằng nói.

Trong khi đó, anh Hoàng Minh Tuấn, sống tại phường Tây Hồ, Hà Nội cho biết, gia đình có con nhỏ nên rất chú trọng lựa chọn thực phẩm. “Các sản phẩm tiện lợi từ nông sản Việt, rõ nguồn gốc, ít đường và không chất bảo quản được ưu tiên. Sự tiện lợi vẫn cần, nhưng sức khỏe là yếu tố quyết định”, anh Tuấn chia sẻ.

Có thể thấy, xu hướng tiêu dùng thực phẩm tiện lợi nhưng lành mạnh sẽ tiếp tục mở rộng trong những năm tới, gắn với sự phát triển của kinh tế đô thị và nhận thức về sức khỏe. Điều này tạo áp lực buộc doanh nghiệp phải đầu tư vào chất lượng, công nghệ chế biến và minh bạch thông tin sản phẩm.

Thực tế cho thấy, thị trường không còn chấp nhận các sản phẩm tiện lợi đơn thuần. Người tiêu dùng ngày càng đòi hỏi cao hơn về dinh dưỡng, độ an toàn và tính bền vững. Những doanh nghiệp đáp ứng được yêu cầu này sẽ chiếm lợi thế cạnh tranh dài hạn.

Đây cũng là cơ hội để nông sản Việt nâng cao giá trị thông qua chế biến sâu, xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường. Khi nông sản không chỉ bán ở dạng thô mà được chuyển hóa thành các sản phẩm tiện lợi, lành mạnh, chuỗi giá trị sẽ được kéo dài, lợi ích lan tỏa tới cả người sản xuất và người tiêu dùng.

Xu hướng “tiện lợi nhưng phải lành mạnh” là bước chuyển trong cách nhìn về chất lượng sống. Từ bàn ăn gia đình đến kệ hàng siêu thị, tiêu chí sức khỏe đang trở thành thước đo mới của thị trường tiêu dùng Việt Nam.