Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam: “Thỏi nam châm” mới và cuộc dịch chuyển của dòng vốn toàn cầu

30/03/2026 - 14:576 phút đọc

Các “ông lớn” nội địa không muốn chậm chân

Tại các kỳ Đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2026, chủ đề gia nhập IFC đã trở thành “tâm điểm của mọi tâm điểm”. Các ngân hàng thương mại hàng đầu Việt Nam đang ráo riết chuẩn bị các pháp nhân độc lập để hiện diện tại các trung tâm này.

Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) dự kiến xin ý kiến cổ đông thành lập ngân hàng con 100% vốn trong nước hoạt động tại IFC. Mục tiêu không chỉ là mở rộng chi nhánh, mà là tiến sâu vào các nghiệp vụ phức tạp: tài chính xuyên biên giới, ngân hàng đầu tư và dịch vụ tài sản số.

Còn Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam (VietinBank) đang nghiên cứu phương án pháp nhân phù hợp, đồng thời lên kế hoạch bắt tay với hệ sinh thái Fintech của đối tác chiến lược MUFG (Nhật Bản) để thí điểm các mảng thanh toán, cho vay và bảo hiểm trong giai đoạn 2026–2027.

Riêng Ngân hàng TMCP Nam Á (Nam A Bank) đã nhanh chóng thông qua kế hoạch lập ngân hàng thành viên tại IFC từ tháng 3/2026, hướng tới việc tối ưu hóa hiệu quả nhờ các ưu đãi thuế và khung pháp lý đặc thù.

Các ngân hàng TMCP khác như: MB, TPBank, SHB, HDBank cũng đã ghi tên mình vào danh sách thành viên sáng lập hoặc tổ chức quan tâm.

Bên cạnh sự vào cuộc của các ngân hàng, một số quỹ đầu tư như: Công ty CP Sơn Kim Capital, Tập đoàn VinaCapital... đã ghi tên mình vào danh sách thành viên sáng lập. Ngoài ra, một số công ty chứng khoán trên thị trường cũng bày tỏ sự quan tâm đối với IFC được đặt tại TP. Hồ Chí Minh và Đà Nẵng.

margin: 15px auto;" />

Sự hào hứng này đến từ một thực tế tất yếu IFC được thiết kế như một không gian tài chính mở, cho phép thử nghiệm sản phẩm trong cơ chế sandbox – điều mà khuôn khổ pháp lý nội địa thông thường chưa thể đáp ứng.

Một điểm dễ nhận thấy là làn sóng quan tâm đến IFC không còn dừng ở mức thăm dò. Các ngân hàng lớn đã bắt đầu đi những bước cụ thể xin ý kiến cổ đông thành lập pháp nhân riêng, xây dựng mô hình ngân hàng con, hoặc thiết kế hệ sinh thái dịch vụ hướng tới thị trường xuyên biên giới.

Điều này phản ánh một sự thay đổi quan trọng trong tư duy. Nếu trước đây, ngân hàng Việt chủ yếu phát triển dựa vào tín dụng nội địa, thì IFC buộc họ phải nghĩ theo cách khác tham gia vào chuỗi giá trị tài chính toàn cầu.

Ở đó, biên lợi nhuận không đến từ cho vay truyền thống, mà đến từ các dịch vụ có hàm lượng tri thức cao hơn như: Bảo lãnh phát hành quốc tế, tư vấn M&A xuyên biên giới, quản lý tài sản toàn cầu và giao dịch phái sinh và phòng ngừa rủi ro.

Tuy nhiên, bài học từ các trung tâm tài chính quốc tế cho thấy: sự hiện diện không đồng nghĩa với thành công. Một văn phòng đặt tại IFC có thể mang ý nghĩa biểu tượng, nhưng chỉ khi các định chế thực sự triển khai nghiệp vụ cốt lõi, dòng vốn mới bắt đầu vận hành. Đây chính là điểm mà IFC Việt Nam cần đặc biệt lưu ý trong giai đoạn đầu.

IFC “cổng kết nối” và cơ hội thu hút vốn quốc tế

Nhìn ra thế giới, các IFC thành công đều có một điểm chung họ không cạnh tranh bằng quy mô ban đầu, mà bằng chất lượng thể chế.

Theo GS,TS. Trần Ngọc Thơ, Trường Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh, kinh nghiệm của Abu Dhabi, Singapore hay London không trở thành trung tâm tài chính chỉ nhờ dòng vốn, mà nhờ khả năng tạo ra một môi trường mà ở đó luật pháp rõ ràng và ổn định. Quy trình cấp phép minh bạch, dòng vốn có thể ra vào tự do. Rủi ro được kiểm soát nhưng không bị bóp nghẹt. Một yếu tố khác thường bị bỏ qua là “thói quen thị trường”. Khi các định chế tài chính quen với một môi trường vận hành nhất quán, họ sẽ tự động gia tăng quy mô hoạt động. Điều này có nghĩa thành công của IFC không đến từ một quyết định lớn, mà từ hàng trăm quyết định nhỏ nhưng nhất quán theo thời gian.

Tại Việt Nam, một trong những kỳ vọng lớn nhất đặt vào IFC là khả năng thu hút vốn quốc tế. Hiện nay, phần lớn dòng vốn đầu tư vào Việt Nam vẫn đi qua các trung tâm trung gian trong khu vực. Điều này khiến giá trị gia tăng của dịch vụ tài chính – từ tư vấn, cấu trúc giao dịch đến quản lý tài sản – bị “chảy” ra ngoài. IFC được thiết kế để thay đổi điều đó. Nếu vận hành hiệu quả, IFC có thể trở thành điểm tiếp cận trực tiếp của quỹ đầu tư quốc tế, nơi niêm yết và giao dịch các sản phẩm tài chính bằng ngoại tệ và trung tâm xử lý các giao dịch tài chính xuyên biên giới. Khi đó, Việt Nam không chỉ là nơi nhận vốn, mà còn là nơi giữ lại giá trị của dòng vốn.

Nhưng để đạt được điều này, điều kiện tiên quyết không phải là ưu đãi thuế hay hạ tầng vật lý, mà là niềm tin thể chế. Các nhà đầu tư quốc tế thường không tìm kiếm lợi nhuận ngắn hạn bằng mọi giá. Họ tìm kiếm sự ổn định, minh bạch và khả năng dự đoán chính sách. Nếu IFC không đảm bảo được điều đó, dòng vốn sẽ chỉ “ghé qua” thay vì “ở lại”.

Theo PGS,TS. Nguyễn Hữu Huân, Phó Chủ tịch Cơ quan điều hành IFC TP. Hồ Chí Minh (VIFC-HCMC), IFC sẽ đóng vai trò là “cổng kết nối” dòng vốn quốc tế trực tiếp với nền kinh tế Việt Nam. Thay vì phải thông qua các trung gian khu vực như Singapore hay Hong Kong, dòng vốn từ các quỹ đầu tư, quỹ hưu trí và nhà đầu tư tổ chức toàn cầu nay có thể tiếp cận trực tiếp các cơ hội tại Việt Nam.

Việc hình thành một hệ sinh thái tài chính hoàn chỉnh tại chỗ sẽ giúp giữ lại giá trị dịch vụ tài chính cho nền kinh tế, đồng thời tạo hiệu ứng lan tỏa về niềm tin và minh bạch. Điều này đặc biệt quan trọng khi nhìn vào kinh nghiệm từ IFC Abu Dhabi (ADGM). Sau 10 năm, ADGM đã thu hút hơn 300 tổ chức, quản lý tổng tài sản lên tới 28.600 tỷ USD. Việt Nam đang kỳ vọng sẽ tạo ra một kỳ tích tương tự bằng cách chứng minh tính nhất quán trong chính sách và môi trường hoạt động rõ ràng.

Một trong những điểm khác biệt lớn nhất của IFC Việt Nam chính là sự cởi mở với tài sản số (crypto). Với việc Nghị quyết 05/2025/NQ-CP cho phép thí điểm thị trường tài sản mã hóa, một cuộc đua thành lập sàn giao dịch đang “nóng” lên.

Việt Nam có lợi thế kép một khung sandbox linh hoạt và một thị trường người dùng “khủng” với tỷ lệ chấp nhận tiền điện tử thuộc top đầu thế giới. Dòng vốn nhận được tại Việt Nam từ tài sản số đạt khoảng 220 tỷ USD (giai đoạn 2024-2025), tăng 55% so với năm trước đó.

Sức hút này đã kéo theo những “gã khổng lồ” như Binance, Bybit, Tether tìm đến ký kết biên bản ghi nhớ hợp tác. Tại TP. Hồ Chí Minh, Liên minh Kinh tế Chuỗi Toàn cầu đã ra đời với sự góp mặt của những tên tuổi như Dragon Capital, Sky Mavis và Viettel Digital, hứa hẹn biến nơi đây thành “thủ phủ” của công nghệ tài chính mới.

Một trung tâm tài chính không thể vận hành nếu chỉ có ngân hàng. Điều quan trọng hơn là hệ sinh thái. IFC Việt Nam đang dần hình thành một cấu trúc đa tầng: Ngân hàng và công ty chứng khoán; Quỹ đầu tư và công ty quản lý tài sản; Doanh nghiệp Fintech và Blockchain và tổ chức tư vấn, kiểm toán, pháp lý. Sự tham gia của các công ty công nghệ tài chính toàn cầu cho thấy IFC không chỉ là câu chuyện của tài chính truyền thống, mà là sự giao thoa giữa tài chính và công nghệ. Điều này mở ra một khả năng Việt Nam có thể “đi tắt” trong một số lĩnh vực, đặc biệt là tài sản số, thay vì cạnh tranh trực diện với các trung tâm tài chính lâu đời.