Từ 1/5/2026, xuất hiện điểm mới đáng chú ý trong xử phạt vi phạm bảo hiểm
25/03/2026 - 05:143 phút đọc
(Banker.vn) Từ ngày 1/5/2026, một quy định mới trong xử phạt vi phạm bảo hiểm bắt đầu có hiệu lực, đáng chú ý ở việc thay đổi thẩm quyền xử lý tại cấp cơ sở.
Từ ngày 1/5/2026, Trưởng Công an cấp xã chính thức được trao thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực kinh doanh bảo hiểm với mức tiền tối đa lên tới 50 triệu đồng. Đây là điểm mới đáng chú ý tại Nghị định 78/2026/NĐ-CP do Chính phủ ban hành ngày 17/3/2026, sửa đổi, bổ sung một số quy định tại Nghị định 174/2024/NĐ-CP.
Theo quy định sửa đổi, Trưởng Công an cấp xã được phép áp dụng các hình thức xử phạt như phạt cảnh cáo, phạt tiền và thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả theo quy định của pháp luật.
margin: 15px auto;" />So với trước đây, đây là sự thay đổi đáng kể khi pháp luật chưa quy định thẩm quyền xử phạt trong lĩnh vực kinh doanh bảo hiểm đối với lực lượng công an cấp xã, mà chủ yếu tập trung ở cơ quan thanh tra chuyên ngành hoặc cấp tỉnh. Việc bổ sung thẩm quyền cho cấp cơ sở được kỳ vọng sẽ giúp rút ngắn quy trình xử lý, tăng tính kịp thời và hiệu quả trong kiểm soát vi phạm.
Nghị định 78/2026/NĐ-CP đồng thời quy định rõ mức xử phạt theo từng cấp trong lực lượng chức năng. Cụ thể, chiến sĩ Công an nhân dân đang thi hành công vụ được phạt tối đa 10 triệu đồng, Đội trưởng Công an nhân dân được phạt đến 30 triệu đồng, trong khi Trưởng Công an cấp xã có thẩm quyền xử phạt tối đa 50 triệu đồng.
Ở cấp cao hơn, Trưởng đoàn kiểm tra do Cục trưởng Cục Quản lý, giám sát bảo hiểm thành lập có thể xử phạt đến 80 triệu đồng. Cục trưởng hoặc Trưởng đoàn kiểm tra do Bộ trưởng Bộ Tài chính thành lập có quyền xử phạt tối đa 100 triệu đồng, đồng thời có thể áp dụng hình thức đình chỉ hoạt động có thời hạn. Quy định này thể hiện cơ chế phân cấp rõ ràng, tăng quyền cho tuyến cơ sở nhưng vẫn đảm bảo vai trò xử lý các vụ việc lớn ở cấp trung ương.
Bên cạnh việc mở rộng thẩm quyền, Nghị định cũng sửa đổi quy định về nguyên tắc xử phạt vi phạm hành chính. Theo đó, trong trường hợp một hành vi vi phạm thuộc thẩm quyền của nhiều cơ quan, người thụ lý đầu tiên sẽ thực hiện xử phạt.
Nếu mức xử phạt vượt quá thẩm quyền, cơ quan đang xử lý phải chuyển hồ sơ đến cấp có thẩm quyền cao hơn. Đối với các trường hợp đã lập biên bản nhưng không có thẩm quyền xử phạt, hồ sơ phải được chuyển đến đúng cơ quan có thẩm quyền theo quy định.
Đáng chú ý, thẩm quyền xử phạt được xác định theo cá nhân vi phạm. Trường hợp đối tượng vi phạm là tổ chức, mức phạt tối đa sẽ gấp hai lần so với cá nhân. Đồng thời, Nghị định cũng phân định rõ phạm vi xử phạt giữa các lực lượng như thanh tra bảo hiểm, công an nhân dân và Ngân hàng Nhà nước nhằm tránh chồng chéo trong quá trình thực thi.
Việc trao thẩm quyền xử phạt đến 50 triệu đồng cho Trưởng Công an cấp xã được đánh giá là phù hợp với thực tiễn, trong bối cảnh các vi phạm trong lĩnh vực bảo hiểm ngày càng phát sinh tại địa phương, đặc biệt liên quan đến tư vấn sai, phân phối sản phẩm không đúng quy định hoặc lợi dụng danh nghĩa bảo hiểm để trục lợi. Khi có thể xử lý trực tiếp, lực lượng công an cơ sở sẽ chủ động can thiệp sớm, rút ngắn thời gian xử lý và nâng cao hiệu quả răn đe. Qua đó, Nghị định 78/2026/NĐ-CP không chỉ hoàn thiện khung pháp lý mà còn thể hiện xu hướng tăng cường quản lý thị trường bảo hiểm theo hướng phân cấp, sát thực tiễn và nâng cao hiệu quả thực thi ngay từ cơ sở.