Việt Nam - Canada: Triển vọng hợp tác dài hạn trong bối cảnh bất ổn toàn cầu

17/02/2026 - 10:107 phút đọc

(Banker.vn) BẤT CHẤP NHỮNG BIẾN ĐỘNG KINH TẾ TOÀN CẦU, HỢP TÁC THƯƠNG MẠI – ĐẦU TƯ GIỮA VIỆT NAM VÀ CANADA TIẾP TỤC ĐƯỢC CỦNG CỐ TRÊN NỀN TẢNG HIỆP ĐỊNH ĐỐI TÁC TOÀN DIỆN VÀ TIẾN BỘ XUYÊN THÁI BÌNH DƯƠNG (HIỆP ĐỊNH CPTPP) VÀ QUAN HỆ ĐỐI TÁC TOÀN DIỆN, VỚI DƯ ĐỊA MỞ RỘNG TRONG NĂNG LƯỢNG, CÔNG NGHỆ, THƯƠNG MẠI SỐ VÀ TĂNG TRƯỞNG XANH. NHÂN DỊP NĂM MỚI, TẠP CHÍ THỊ TRƯỜNG TÀI CHÍNH TIỀN TỆ ĐÃ CÓ CUỘC TRÒ CHUYỆN VỚI NGÀI JIM NICKEL, ĐẠI SỨ CANADA TẠI VIỆT NAM VỀ TRIỂN VỌNG HỢP TÁC SONG PHƯƠNG GIỮA HAI NƯỚC.

BẤT CHẤP NHỮNG BIẾN ĐỘNG KINH TẾ TOÀN CẦU, HỢP TÁC THƯƠNG MẠI – ĐẦU TƯ GIỮA VIỆT NAM VÀ CANADA TIẾP TỤC ĐƯỢC CỦNG CỐ TRÊN NỀN TẢNG HIỆP ĐỊNH ĐỐI TÁC TOÀN DIỆN VÀ TIẾN BỘ XUYÊN THÁI BÌNH DƯƠNG (HIỆP ĐỊNH CPTPP) VÀ QUAN HỆ ĐỐI TÁC TOÀN DIỆN, VỚI DƯ ĐỊA MỞ RỘNG TRONG NĂNG LƯỢNG, CÔNG NGHỆ, THƯƠNG MẠI SỐ VÀ TĂNG TRƯỞNG XANH. NHÂN DỊP NĂM MỚI, TẠP CHÍ THỊ TRƯỜNG TÀI CHÍNH TIỀN TỆ ĐÃ CÓ CUỘC TRÒ CHUYỆN VỚI NGÀI JIM NICKEL, ĐẠI SỨ CANADA TẠI VIỆT NAM VỀ TRIỂN VỌNG HỢP TÁC SONG PHƯƠNG GIỮA HAI NƯỚC.

margin: 15px auto;" />

Phóng viên: Trong những năm gần đây, thương mại song phương giữa Việt Nam và Canada ghi nhận tăng trưởng ổn định. Những yếu tố chính thúc đẩy xu hướng này là gì và lĩnh vực nào có tiềm năng mở rộng mạnh mẽ nhất trong thời gian tới, thưa Đại sứ?

Đại sứ Jim Nickel: Trong những năm gần đây, thương mại giữa Canada và Việt Nam đã tăng trưởng nhanh. Việt Nam hiện là đối tác thương mại lớn nhất của Canada trong ASEAN, với kim ngạch thương mại hàng hóa hai chiều đạt 15,7 tỷ đô la Canada (CAD) năm 2024. Tính đến tháng 10/2025, thương mại song phương đã tăng khoảng 30% so với cùng kỳ năm 2024.

Hiệp định CPTPP chính là một động lực quan trọng giúp cắt giảm thuế quan, tăng cường thương mại và đầu tư dựa trên luật lệ, giúp doanh nghiệp xây dựng kế hoạch dài hạn và chuỗi cung ứng với mức độ tin cậy cao hơn. Bên cạnh đó, các cuộc gặp cấp cao giữa hai nước cũng được tăng cường. Thủ tướng Canada Mark Carney và Thủ tướng Chính phủ Việt Nam Phạm Minh Chính đã có 2 cuộc gặp gần đây tại Hội nghị Cấp cao ASEAN và Hội nghị Thượng đỉnh G20. Hai bên thống nhất ưu tiên đẩy mạnh hợp tác song phương nhằm thúc đẩy thương mại, đặc biệt trong lĩnh vực năng lượng, hàng không vũ trụ, an ninh và đất hiếm.

Canada đặt mục tiêu tăng gấp đôi kim ngạch xuất khẩu sang Việt Nam trong vòng 10 năm tới. Hiện nay, cán cân thương mại vẫn nghiêng mạnh về phía Việt Nam. Cụ thể, trong tổng kim ngạch xuất khẩu đạt 15,7 tỷ CAD năm 2024, thì xuất khẩu của Việt Nam sang Canada đạt 14,7 tỷ CAD, trong khi xuất khẩu của Canada sang Việt Nam mới ở mức khoảng 1 tỷ CAD. Điều này cho thấy còn dư địa lớn để mở rộng xuất khẩu từ Canada sang Việt Nam trong thời gian tới.

Xét về các ngành tiềm năng, nhu cầu năng lượng của Việt Nam đang gia tăng nhanh, trong khi Canada có năng lực và kinh nghiệm tốt trong lĩnh vực này. Sự phát triển nhanh của tầng lớp trung lưu tại Việt Nam cũng tạo ra nhu cầu lớn đối với các sản phẩm nông nghiệp và hàng tiêu dùng chất lượng cao của Canada. Ngoài ra, công nghệ sạch, công nghệ thông tin – đặc biệt là trí tuệ nhân tạo và dịch vụ số, quốc phòng – an ninh, giáo dục đào tạo và xây dựng năng lực là những ngành có sự tương thích rõ nét giữa thế mạnh của Canada và ưu tiên phát triển của Việt Nam.

Cam kết thúc đẩy sự gắn kết giữa hợp tác thương mại với viện trợ phát triển quốc tế cũng được tái khẳng định trong chuyến thăm Việt Nam gần đây của Bộ trưởng Phát triển Quốc tế Canada vào tháng 1/2026. Hai bên đang xem xét thúc đẩy một số lĩnh vực như hệ thống số hóa giám sát, quản lý rừng, nông nghiệp cac bon thấp, đa dạng sinh học và tăng cường sức chống chịu với biến đổi khí hậu.

Phóng viên: Trong khuôn khổ Hiệp định CPTPP và các cơ chế hợp tác song phương hiện có, Canada ưu tiên những vấn đề gì nhằm tăng cường kết nối doanh nghiệp và hỗ trợ doanh nghiệp hai nước tận dụng tốt hơn các cơ hội thương mại?

Đại sứ Jim Nickel: Trong khuôn khổ Hiệp định CPTPP, chúng tôi tập trung thúc đẩy việc thực thi hiệp định một cách hiệu quả, hỗ trợ doanh nghiệp 2 nước tận dụng tốt hơn các ưu đãi thuế quan, quy tắc xuất xứ rõ ràng, đồng thời đẩy mạnh hợp tác tiêu chuẩn cao trong lĩnh vực dịch vụ và thương mại số.

Một ưu tiên trọng tâm khác là mở rộng kết nối thương mại và đầu tư song phương thông qua Cơ quan Thương vụ Canada (TCS), với mạng lưới tại hơn 160 địa điểm trên toàn cầu, trong đó có Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh. TCS hỗ trợ doanh nghiệp 2 nước tìm hiểu nhu cầu thị trường, kết nối đối tác, tháo gỡ khó khăn trong quá trình hợp tác, đồng thời tổ chức các đoàn doanh nghiệp 2 chiều. Chúng tôi cũng ghi nhận ngày càng nhiều doanh nghiệp Việt Nam quan tâm đầu tư vào Canada. Chúng tôi đang hỗ trợ những doanh nghiệp này thông qua việc cung cấp thông tin và kết nối đối tác phù hợp.

Về thể chế, Ủy ban Kinh tế chung Canada – Việt Nam (JEC) là kênh quan trọng giúp tạo ra môi trường thuận lợi cho thương mại và đầu tư. Cuộc họp JEC lần thứ 2 đã được tổ chức tại Hà Nội vào tháng 3/2024 và cuộc họp lần thứ 3 dự kiến diễn ra trong năm nay. Cơ quan Xúc tiến Xuất khẩu Canada (EDC) đã mở văn phòng tại Việt Nam vào năm 2025 để hỗ trợ doanh nghiệp Canada tìm kiếm cơ hội kinh doanh. Các tỉnh, bang của Canada cũng chủ động thúc đẩy hợp tác kinh tế, trong đó British Columbia và Saskatchewan đã thiết lập văn phòng đại diện tại TP. Hồ Chí Minh.

Bên cạnh đó, Canada tiếp tục cung cấp viện trợ phát triển cho Việt Nam và triển khai các công cụ tài chính để hỗ trợ doanh nghiệp. FinDev Canada – tổ chức tài chính phát triển của Canada, đang hỗ trợ Việt Nam thông qua việc cung cấp các khoản vay cho VPBank và HDBank, qua đó thúc đẩy tín dụng xanh – xã hội, mở rộng tài chính khí hậu và cải thiện khả năng tiếp cận vốn cho doanh nghiệp doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp do phụ nữ làm chủ.

Trong khuôn khổ dự án Huy động chuyên gia về Thương mại và Phát triển, các chuyên gia của Canada cũng đã cung cấp hỗ trợ kỹ thuật cho các doanh nghiệp và cơ quan quản lý Việt Nam, để thực thi hiệu quả các cam kết của Hiệp định CPTPP, đồng thời củng cố khung pháp lý và môi trường thương mại tiêu chuẩn cao.

Bên cạnh đó, Canada và Việt Nam còn hợp tác chặt chẽ trong thúc đẩy quản trị bao trùm, hướng tới xây dựng các thể chế minh bạch, ổn định và có thể dự đoán – nền tảng quan trọng cho thương mại, đầu tư và phát triển bền vững.

Phóng viên: Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu bất ổn như hiện nay, Đại sứ nhận định như thế nào về triển vọng hợp tác thương mại và đầu tư giữa Việt Nam và Canada trong trung và dài hạn? Mô hình đầu tư tác động mà Canada đang hỗ trợ Việt Nam liệu có tiềm năng để trở thành một hướng đi mới khi dòng vốn viện trợ phát triển chính thức đang có dấu hiệu suy giảm?

Đại sứ Jim Nickel: Tôi rất lạc quan về triển vọng trung và dài hạn của quan hệ thương mại và đầu tư giữa Việt Nam và Canada. Mặc dù bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều bất ổn nhưng tôi tin rằng, quan hệ song phương đang được củng cố trên những nền tảng hết sức vững chắc.

Cả 2 nước đều là thành viên của Hiệp định CPTPP, Việt Nam là đối tác ưu tiên trong Chiến lược Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương của Canada, 2 bên đã thiết lập Quan hệ Đối tác Toàn diện từ năm 2017 và hiện đang thảo luận về việc nâng cấp quan hệ. Đồng thời, mối liên kết nhân dân giữa 2 nước cũng rất bền chặt. Đây là những yếu tố quan trọng tạo nền tảng cho hợp tác thương mại và đầu tư ổn định, lâu dài.

Trong thời gian tới, tôi kỳ vọng hợp tác giữa 2 nước sẽ tiếp tục được thúc đẩy bởi xu hướng đa dạng hóa chuỗi cung ứng, gia tăng dòng vốn đầu tư và mở rộng hợp tác trong chuyển đổi xanh và tăng trưởng sạch.

Bên cạnh đó, Canada cũng đang đẩy mạnh hợp tác kinh tế ở cấp độ khu vực - đàm phán Hiệp định Thương mại Tự do Canada – ASEAN. Hiệp định này sẽ góp phần củng cố đa dạng hóa thương mại và tăng tính ổn định dài hạn cho doanh nghiệp. Chúng tôi trân trọng sự ủng hộ của Việt Nam đối với nỗ lực này.

Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu bất ổn và xu hướng suy giảm dòng vốn viện trợ phát triển chính thức, lĩnh vực đầu tư tác động càng trở nên quan trọng. Đầu tư tác động và cơ chế tài chính đổi mới giúp thúc đẩy hợp tác giữa khối công và khối tư; vừa tạo ra lợi nhuận kinh tế, vừa mang lại giá trị tích cực cho xã hội và môi trường. Để thúc đẩy hệ sinh thái đầu tư tác động, Việt Nam nên cân nhắc xây dựng và áp dụng tiêu chuẩn về Môi trường, Xã hội và Quản trị, ban hành các công cụ tài chính sáng tạo như quỹ tài chính xanh, cơ chế bảo lãnh, các khoản vay gắn với tiêu chí môi trường và xã hội phù hợp với tiêu chuẩn quốc tế. Ngày càng nhiều nhà đầu tư, doanh nghiệp Canada mong muốn tìm kiếm các thị trường và đối tác quan tâm tới mục tiêu “kép” - tăng trưởng kinh tế và phát triển bền vững. FinDev Canada cũng đang tích cực tìm kiếm cơ hội kinh doanh tại Việt Nam. Chúng tôi mong muốn tiếp tục hợp tác với Việt Nam trong lĩnh vực đầu tư tác động, sử dụng nguồn lực từ khối công và vốn ODA để huy động thêm vốn tư nhân, giải quyết các vấn đề xã hội và môi trường - đóng góp vào thịnh vượng chung của 2 nước.

Phóng viên: Xin trân trọng cảm ơn Đại sứ!