Xung đột tại Trung Đông: Doanh nghiệp dệt may tăng tốc giao hàng

Lo kịch bản “khủng hoảng logistics” lặp lại

Xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran từ cuối tháng 2/2026 đã nhanh chóng tạo ra những phản ứng dây chuyền trong thương mại quốc tế. Với ngành dệt may vốn phụ thuộc mạnh vào vận tải biển và nhịp mùa vụ tác động xuất hiện gần như ngay lập tức.

Tại Công ty May mặc Dony, một doanh nghiệp xuất khẩu có thị trường Trung Đông chiếm khoảng 20% kim ngạch, đã chủ động ứng phó từ rất sớm. Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, ông Phạm Quang Anh, Giám đốc Công ty TNHH May mặc Dony cho biết, doanh nghiệp đang phải điều chỉnh tiến độ sản xuất để tránh rủi ro chi phí vận chuyển tăng đột biến.

margin: 15px auto;" />

“Tôi vừa họp online với khách hàng ở Trung Đông, họ đang giục giao hàng gấp để tranh thủ giá cước hiện chưa tăng. Chúng tôi cũng cố gắng hết sức có thể để đẩy hàng đi sớm, phòng trường hợp vài ngày tới chi phí logistics tăng mạnh”, ông Quang Anh nói.

Theo ông Quang Anh, vấn đề không chỉ nằm ở chi phí mà còn ở yếu tố thời gian, đây là yếu tố sống còn với ngành may mặc vốn phụ thuộc chặt vào mùa bán hàng. “Sắp vào mùa bán hàng hè rồi. Nếu vận chuyển bị kéo dài thì lỡ cả mùa vụ, coi như mất cơ hội kinh doanh”, ông chia sẻ.

Cũng theo vị giám đốc này, xung đột tại Biển Đỏ thời gian trước khiến chi phí vận chuyển tăng chóng mặt từ khoảng 1.500 - 1.600 USD/container 40 feet lên hơn 5.000 USD/container 40 feet, thậm chí nhiều thời điểm “có tiền cũng không đặt được tàu”. “Trước đây, tàu đi một tháng tới nơi, thời điểm xung đột phải 3 - 4 tháng mới đến, đó thực sự là khủng hoảng”, ông Quang Anh nói.

Dù vậy, doanh nghiệp nhận thấy phản ứng thị trường lần này bình tĩnh hơn. Khách hàng không phản ứng mạnh như lần xung đột ở khu vực Biển Đỏ. Tâm lý ổn định hơn nhiều, nhưng chắc chắn đối tác sẽ không đặt đơn hàng lớn mà chỉ đặt vừa đủ để giảm rủi ro.

Chia sẻ về giải pháp nhằm giữ vững giữ thị trường xuất khẩu trong trường hợp xung đột ở khu vực Trung Đông chưa giảm nhiệt trong ngắn hạn, ông Phạm Quanh Anh cũng cho hay, doanh nghiệp buộc phải chia sẻ rủi ro với đối tác. “Chúng tôi sản xuất nhanh hơn, giao hàng sớm hơn và sẵn sàng chia sẻ một phần chi phí logistics với khách để giữ đơn hàng, đồng thời bày tỏ thiện chí”, ông Quang Anh cho biết.

Ở góc nhìn ngành hàng, thông tin với phóng viên Báo Công Thương, ông Phạm Xuân Hồng, Chủ tịch Hội Dệt may Thời trang TP. Hồ Chí Minh cho rằng, mức độ ảnh hưởng hiện chưa lan rộng. Nguyên do, số lượng doanh nghiệp xuất khẩu hàng hóa sang khu vực này chưa nhiều nên ở bình diện ngành chưa tác động lớn.

Tuy vậy, ông cũng cảnh báo nguy cơ xung đột địa chính trị có thể xuất hiện ở những khu vực khác, buộc doanh nghiệp phải xây dựng chiến lược phòng ngừa dài hạn thay vì phản ứng tình huống.

Bộ Công Thương ra khuyến nghị

Trước diễn biến căng thẳng leo thang tại Trung Đông, Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) đã ban hành Văn bản số 229/XNK-TLH đưa ra loạt khuyến nghị nhằm giảm thiểu tác động đối với hoạt động xuất nhập khẩu.

Theo Bộ Công Thương, các cuộc không kích từ ngày 28/2/2026 đã tạo môi trường rủi ro cao cho vận tải và chuỗi cung ứng toàn cầu. Giá nhiên liệu và dầu thế giới được dự báo tăng, kéo theo chi phí logistics leo thang.

Đặc biệt, nhiều quốc gia Trung Đông đã hạn chế hoặc đóng cửa không phận, khiến các chuyến bay vận tải phải chuyển hướng, kéo dài thời gian vận chuyển và làm tăng chi phí đáng kể. Tuyến hàng hải qua eo biển Hormuz - điểm trung chuyển năng lượng quan trọng của thế giới, cũng rơi vào trạng thái đình trệ khi các hãng tàu buộc phải thay đổi hành trình.

Trước bối cảnh đó, Bộ Công Thương đưa ra một số khuyến nghị trọng tâm. Trong đó, doanh nghiệp cần đa dạng hóa thị trường và nguồn cầu thay thế để giảm phụ thuộc vào khu vực có xung đột.

Khi ký hợp đồng xuất khẩu phải chú trọng điều khoản logistics, vận chuyển, bảo hiểm và bất khả kháng nhằm hạn chế rủi ro tài chính khi xảy ra sự cố. Doanh nghiệp cần thường xuyên cập nhật thông tin địa chính trị, giá cước vận tải và phối hợp với các cơ quan quản lý để kịp thời điều chỉnh kế hoạch sản xuất và giao hàng.

Chủ động xây dựng kịch bản phòng ngừa rủi ro chuỗi cung ứng, thay vì chỉ phản ứng khi khủng hoảng xảy ra. Tăng cường kết nối với hệ thống thương vụ Việt Nam ở nước ngoài để tìm kiếm đơn hàng và thị trường mới khi thị trường truyền thống gặp biến động.

Các đơn vị thuộc Bộ Công Thương cũng được giao nhiệm vụ theo dõi sát diễn biến khu vực Trung Đông và cập nhật thông tin cho cộng đồng doanh nghiệp nhằm nâng cao khả năng chống chịu trước các cú sốc địa chính trị.

Theo Bộ Công Thương, các doanh nghiệp dệt may có thị phần tại khu vực Trung Đông và khu vực đang xảy ra xung đột được khuyến nghị theo dõi sát diễn biến để có giải pháp ứng phó linh hoạt và kịp thời.