Xung đột Trung Đông lan rộng, eo biển Hormuz và kênh đào Suez trước sức ép lớn

Israel tập kích trụ sở truyền hình nhà nước Iran

Trong ngày 2/3, quân đội Israel tuyên bố đã “tấn công và phá hủy” trụ sở Đài Phát thanh và Truyền hình nhà nước Iran (IRIB) tại Tehran. Theo tuyên bố của Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF), mục tiêu này được cho có liên quan với Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), đóng vai trò trong các hoạt động chống lại Israel. Phía Iran xác nhận có vụ nổ gần trụ sở IRIB nhưng khẳng định hoạt động phát sóng không bị gián đoạn.

Trước tình hình an ninh xấu đi nhanh chóng, Bộ Ngoại giao Mỹ đã hối thúc công dân Mỹ “rời đi ngay lập tức” khỏi hầu hết các quốc gia Trung Đông, bao gồm Ai Cập và các nước vùng Vịnh, bằng phương tiện thương mại sẵn có, do “những rủi ro nghiêm trọng về an toàn”.

margin: 15px auto;" />

Tổng Giám đốc Tổ chức Di cư quốc tế (IOM) Amy Pope kêu gọi cộng đồng quốc tế hành động khẩn cấp để ngăn chặn việc gây thêm đau khổ cho người dân khi căng thẳng leo thang tại Iran và toàn khu vực. Theo IOM, hơn 16 triệu người tại Trung Đông hiện đang phải di dời trong nước do xung đột, bạo lực và thiên tai. Cơ quan này cho biết, đang duy trì trạng thái sẵn sàng cao để hỗ trợ và cứu trợ nhân đạo nếu tình hình tiếp tục xấu đi.

Ai Cập cảnh báo xung đột đe dọa kinh tế khu vực

Trong cuộc gặp tại Cairo với Chủ tịch Nhóm Ngân hàng Thế giới (WBG) Ajay Banga, Tổng thống El-Sisi nhấn mạnh, tình trạng leo thang xung đột có thể đẩy giá cả hàng hóa lên cao, làm tăng chi phí năng lượng, gây gián đoạn giao thông hàng hải trên Biển Đỏ và ảnh hưởng đến an ninh và ổn định của khu vực cũng như đời sống của người dân.

Ông El-Sisi lưu ý, cuộc xung đột của Israel ở Dải Gaza đã khiến Ai Cập thiệt hại khoảng 10 tỷ USD doanh thu từ Kênh đào Suez trong 2 năm qua. Bên cạnh đó, ông cũng nhấn mạnh gánh nặng kinh tế khi Ai Cập phải cưu mang khoảng 10,5 triệu người di cư nước ngoài chạy trốn khỏi cuộc xung đột ở các nước láng giềng, đồng thời lưu ý số người di cư này được hưởng các dịch vụ công cộng tương tự như công dân Ai Cập nhưng không nhận được sự hỗ trợ tài chính quốc tế tương xứng. Tổng thống El-Sisi đã thông báo cho ông Banga về những nỗ lực của Ai Cập trong việc kiềm chế căng thẳng khu vực hiện nay, nhấn mạnh lập trường kiên định của Cairo về việc giải quyết khủng hoảng bằng các biện pháp hòa bình.

Ông El-Sisi lưu ý tác động kinh tế tiềm tàng của việc leo thang xung đột hơn nữa, đồng thời lưu ý eo biển Hormuz là huyết mạch quan trọng đối với nguồn cung năng lượng toàn cầu. Việc đóng cửa eo biển Hormuz sẽ ảnh hưởng đến dòng chảy và giá dầu cũng như tác động đến hoạt động hàng hải qua Kênh đào Suez.

Đức kích hoạt kế hoạch sơ tán công dân

Chính phủ Đức đang chuẩn bị triển khai các chuyến bay nhằm đưa trẻ em, người bệnh và phụ nữ mang thai là công dân Đức đang mắc kẹt tại Trung Đông trở về nước trong bối cảnh xung đột tại khu vực này leo thang.

Phát biểu tại Berlin ngày 2/3, Ngoại trưởng Đức Johann Wadephul cho biết, các máy bay dân dụng sẽ được điều động tới Riyadh (Saudi Arabia - Saudi Arabia) và Muscat (Oman) để tổ chức các chuyến bay hồi hương. Ông nêu rõ chính phủ sẽ ưu tiên hỗ trợ các trường hợp dễ bị tổn thương.

Theo ước tính, khoảng 30.000 du khách của các công ty lữ hành Đức hiện đang bị mắc kẹt tại khu vực Trung Đông sau khi xung đột leo thang do các cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhằm vào Iran. Việc đóng cửa không phận tại nhiều quốc gia trong khu vực khiến các chuyến bay thương mại không thể hoạt động bình thường.

Ngoại trưởng Wadephul cho biết, Bộ Ngoại giao Đức sẽ cử các đội hỗ trợ khủng hoảng tới Muscat, Doha và Dubai để hỗ trợ công dân. Các nhóm công tác khác đang đánh giá tình hình tại các cửa khẩu biên giới, trong đó có khả năng di chuyển qua Oman và Saudi Arabia, những quốc gia vẫn duy trì không phận mở. Đại sứ quán Đức tại Cairo cũng đang hỗ trợ việc qua biên giới từ Israel.

Ông Wadephul nhấn mạnh, Bộ Ngoại giao đang phối hợp chặt chẽ với các doanh nghiệp trong ngành du lịch, trong đó có hãng hàng không Lufthansa, tập đoàn du lịch TUI và Hiệp hội Du lịch Đức, với mục tiêu chung là đưa công dân Đức về nước an toàn.

Iran tuyên bố tấn công tàu chở dầu

Trong ngày 2/3, IRGC cho biết họ đã đánh trúng một tàu chở dầu bị cáo buộc tìm cách quá cảnh “trái phép” qua eo biển Hormuz. Trong một tuyên bố, IRGC cho hay, tàu chở dầu Athena Nova, mà họ mô tả là thuộc các đồng minh của Mỹ, đã bị hai thiết bị bay không người lái tấn công ngay trong eo biển Hormuz.  Theo IRGC, sau khi bị nhắm mục tiêu, trên tàu đã bùng phát hỏa hoạn.

Eo biển Hormuz xử lý khoảng 1/5 lượng dầu được giao dịch trên thế giới, đồng thời là tuyến vận chuyển khối lượng lớn khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) xuất khẩu từ Qatar và Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE). Khoảng 20% mức tiêu thụ dầu toàn cầu mỗi ngày, tương đương khoảng 20 triệu thùng, đi qua hành lang này.