Bộ Tài chính đề xuất điều chỉnh quy định về hóa đơn điện tử

09/02/2026 - 19:064 phút đọc

(Banker.vn) Từ những diễn biến phát sinh sau khi chính sách có hiệu lực, Bộ Tài chính đang lấy ý kiến đối với một đề xuất điều chỉnh liên quan hóa đơn điện tử.

Ngày 20/3/2025, Chính phủ ban hành Nghị định số 70/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 123/2020/NĐ-CP về hóa đơn, chứng từ, có hiệu lực từ ngày 1/6/2025. Nghị định này được đánh giá là bước tiến quan trọng trong quản lý hóa đơn điện tử, góp phần tăng tính minh bạch, phòng chống gian lận và hạn chế thất thu ngân sách.

margin: 15px auto;" />

Ngay sau đó, Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư số 32/2025/TT-BTC hướng dẫn thực hiện, đồng thời chỉ đạo cơ quan Thuế các cấp nâng cấp hạ tầng công nghệ thông tin, chuẩn hóa dữ liệu và tăng cường tuyên truyền, kiểm tra việc thực hiện.

Sau 6 tháng triển khai, số lượng hóa đơn điện tử phát sinh tăng mạnh. Tính từ ngày 1/6/2025 đến 30/12/2025, hệ thống hóa đơn điện tử của cơ quan Thuế đã tiếp nhận hơn 3,7 tỷ hóa đơn, trong đó số hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền đạt gần 2,8 tỷ hóa đơn. Bình quân mỗi tháng, số lượng hóa đơn điện tử phát sinh gấp khoảng 2 lần so với mức trung bình của năm 2024.

Bên cạnh kết quả tích cực, quá trình triển khai cũng bộc lộ nhiều khó khăn. Các hiệp hội và doanh nghiệp cho rằng quy định phải lập hóa đơn cho từng giao dịch đối với khách hàng là cá nhân không kinh doanh đã tạo ra khối lượng hóa đơn nhỏ lẻ rất lớn, đặc biệt trong các lĩnh vực có tần suất giao dịch cao như ngân hàng, chứng khoán, bảo hiểm, điện lực, vận tải hành khách, trông giữ xe, chiếu phim và thương mại điện tử.

Theo đánh giá của cơ quan Thuế, hệ thống hóa đơn điện tử hiện được thiết kế với công suất khoảng 6,4 tỷ hóa đơn/năm, trong khi thực tế số lượng hóa đơn tiếp nhận đã lên tới khoảng 18 tỷ hóa đơn, gấp gần 3 lần năng lực thiết kế. Dự báo thời gian tới, nếu không có điều chỉnh kịp thời, số lượng hóa đơn có thể tăng lên 60 tỷ hóa đơn/năm, vượt xa khả năng tiếp nhận, xử lý và lưu trữ của hệ thống.

Thực tế hiện nay, nhiều ngân hàng và công ty chứng khoán vẫn chưa thể xuất hóa đơn cho từng giao dịch đối với khách hàng cá nhân không kinh doanh do chưa đáp ứng được yêu cầu về hạ tầng công nghệ thông tin.

Không chỉ gây áp lực cho hệ thống của cơ quan Thuế, việc lập hóa đơn riêng lẻ cho từng giao dịch nhỏ còn làm gia tăng chi phí nhân sự, chi phí lưu trữ dữ liệu cho doanh nghiệp, trong khi phần lớn khách hàng cá nhân không có nhu cầu sử dụng hóa đơn để kê khai thuế.

Từ thực tiễn nêu trên, Bộ Tài chính đã xây dựng dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung Điều 9 của Nghị định số 123/2020/NĐ-CP (đã được sửa đổi tại Nghị định số 70/2025/NĐ-CP) theo hướng cho phép lập hóa đơn tổng cuối ngày hoặc cuối tháng.

Theo dự thảo, các đơn vị cung cấp dịch vụ ngân hàng, chứng khoán, bảo hiểm, dịch vụ chuyển tiền qua ví điện tử, dịch vụ ngừng và cấp điện trở lại, dịch vụ trông giữ xe, hoạt động chiếu phim và dịch vụ thương mại điện tử (bao gồm cả hoạt động bưu chính, vận chuyển cho sàn thương mại điện tử) nếu có hệ thống phần mềm kiểm soát, quản lý chi tiết từng giao dịch đối với khách hàng là cá nhân không kinh doanh, thì được phép lập hóa đơn tổng cuối ngày hoặc cuối tháng căn cứ vào dữ liệu tại hệ thống quản lý.

Đối với hoạt động kinh doanh vận tải hành khách bằng xe buýt, xe taxi, trường hợp sử dụng phần mềm tính tiền theo quy định của Luật Đường bộ, có đầy đủ thông tin chuyến đi như đơn vị vận tải, biển kiểm soát, hành trình, cự ly và số tiền phải trả thì được lập hóa đơn tổng cuối ngày dựa trên dữ liệu chi tiết của hệ thống.

Dự thảo cũng quy định rõ trách nhiệm của đơn vị cung cấp dịch vụ trong việc bảo đảm tính chính xác của dữ liệu và cung cấp bảng tổng hợp chi tiết khi cơ quan nhà nước có yêu cầu. Trường hợp khách hàng có nhu cầu nhận hóa đơn theo từng giao dịch, doanh nghiệp vẫn phải lập và giao hóa đơn riêng lẻ theo đúng quy định.

Đáng chú ý, nhằm tạo điều kiện cho các doanh nghiệp chưa kịp nâng cấp hệ thống công nghệ thông tin, Bộ Tài chính đề xuất quy định chuyển tiếp, cho phép các tổ chức, doanh nghiệp chưa đáp ứng điều kiện kỹ thuật tiếp tục thực hiện lập hóa đơn theo quy định hiện hành mà không làm phát sinh trách nhiệm pháp lý mới.

Theo Bộ Tài chính, việc bổ sung quy định về lập hóa đơn tổng không làm phát sinh thủ tục hành chính, mà ngược lại sẽ giảm đáng kể gánh nặng tuân thủ, tiết kiệm chi phí cho doanh nghiệp, đồng thời góp phần bảo đảm hệ thống hóa đơn điện tử vận hành ổn định, an toàn. Đây cũng là giải pháp phù hợp với chủ trương cải cách thủ tục hành chính, hỗ trợ doanh nghiệp và thúc đẩy chuyển đổi số quốc gia.