Kinh tế tư nhân: Động lực chính trong kỷ nguyên mới

15/02/2026 - 07:376 phút đọc

(Banker.vn) Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới với khát vọng tăng trưởng cao, hướng tới mục tiêu trở thành quốc gia thịnh vượng, hùng cường. Trong chiến lược đó, kinh tế tư nhân được xác định là động lực quan trọng nhất, giữ vai trò trung tâm trong quá trình nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và tái cấu trúc mô hình tăng trưởng.

Khơi thông rào cản để kinh tế tư nhân bứt phá

Năm 2025 khép lại trong bức tranh kinh tế mang nhiều gam màu tích cực. GDP Việt Nam tăng 8,02%, vượt mục tiêu Quốc hội đề ra; thị trường chứng khoán lập mặt bằng điểm số mới và chính thức được nâng hạng; trong khi kim ngạch xuất nhập khẩu vượt mốc 900 tỷ USD, đưa Việt Nam vào nhóm 15 nền kinh tế có kim ngạch thương mại lớn nhất thế giới.

margin: 15px auto;" />

Những con số này cho thấy nền tảng tăng trưởng của kinh tế đất nước đang trở nên bền vững hơn, tự tin hơn. Trong bối cảnh đó, khu vực kinh tế tư nhân đã được Đảng, Nhà nước đặt vào vị trí chiến lược, không còn là lực lượng bổ trợ mà trở thành trụ cột thúc đẩy tăng trưởng trong giai đoạn mới.

Bước ngoặt quan trọng nhất chính là sự ra đời của Nghị quyết 68-NQ/TW ngày 4/5/2025. Văn kiện này đánh dấu sự chuyển đổi sâu sắc trong tư duy phát triển, từ khuyến khích sang kiến tạo và đồng hành, từ nhìn nhận kinh tế tư nhân như một khu vực hỗ trợ sang xác định đây là một trong những động lực quan trọng nhất của nền kinh tế quốc gia. Lần đầu tiên, ở tầm chiến lược, kinh tế tư nhân được khẳng định là lực lượng tiên phong trong thúc đẩy tăng trưởng, nâng cao năng suất lao động, năng lực cạnh tranh, đồng thời tham gia trực tiếp vào tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa theo hướng xanh, tuần hoàn và bền vững.

Một nội dung mang tính nền tảng của Nghị quyết 68 là đột phá về thể chế. Quyền tài sản, quyền kinh doanh và quyền cạnh tranh bình đẳng, những yếu tố cốt lõi để doanh nghiệp yên tâm đầu tư được khẳng định nhất quán ở cấp cao nhất. Cùng với đó, việc sửa đổi đồng bộ các luật liên quan đến đất đai, đầu tư, đấu thầu, xây dựng đã tháo gỡ nhiều điểm nghẽn pháp lý kéo dài, giảm rủi ro và tăng khả năng dự báo cho doanh nghiệp.

Nghị quyết không chỉ tháo rào cản, mà còn khơi thông nguồn lực. Tính chung năm 2025, cả nước có gần 297,5 nghìn doanh nghiệp đăng ký thành lập mới và quay trở lại hoạt động, tăng 27,4% so với năm trước; bình quân một tháng có 24,8 nghìn doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động. Tổng số vốn đăng ký bổ sung vào nền kinh tế trong năm 2025 là gần 6,4 triệu tỷ đồng, tăng 77,8% so với năm 2024.

Song song với thể chế và nguồn lực, Nghị quyết 68 đặc biệt nhấn mạnh đổi mới sáng tạo như một trụ cột phát triển. Văn kiện đặt mục tiêu hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo quốc gia, khuyến khích doanh nghiệp tư nhân đầu tư vào AI, công nghệ số, tự động hóa, những lĩnh vực quyết định vị thế của Việt Nam trong các chuỗi giá trị toàn cầu. Tinh thần hành động từ Trung ương nhanh chóng lan tỏa xuống địa phương, tạo nên dòng chảy chính sách đồng bộ, nhất quán, mở ra không gian phát triển rộng hơn cho khu vực tư nhân trong kỷ nguyên mới.

Động lực từ những "sếu đầu đàn"

Sự trỗi dậy của kinh tế tư nhân không chỉ thể hiện ở số lượng doanh nghiệp, mà còn ở vai trò ngày càng rõ nét của những tập đoàn tư nhân lớn , các "sếu đầu đàn" trong công nghiệp, hạ tầng, công nghệ và sản xuất.

Cuộc họp ngày 27/11 do Phó Thủ tướng Thường trực Nguyễn Hòa Bình chủ trì về dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam là một minh chứng điển hình. Việc Chính phủ mời Vingroup, Thaco, Hòa Phát cùng nhiều nhà đầu tư đề xuất triển khai dự án cùng họp bàn cho thấy tư duy mới, khi khu vực tư nhân không đứng ngoài các công trình trọng điểm quốc gia, mà trở thành đối tác đồng hành, chia sẻ cả trách nhiệm và cơ hội phát triển.

Trong danh sách 200 doanh nghiệp nộp ngân sách lớn nhất năm 2025 (theo số liệu thực nộp 2024), Vingroup đứng thứ 2 chỉ sau Petrovietnam, Thaco xếp thứ 8. Trong top 100, có tới 36 doanh nghiệp tư nhân, phản ánh mức độ đóng góp ngày càng lớn của khu vực này đối với ngân sách nhà nước. Trên thực tế, dấu ấn của doanh nghiệp tư nhân đã hiện diện rõ nét trên bản đồ hạ tầng quốc gia. Khi đầu tư công được đẩy mạnh trong vài năm qua, từ sân bay Long Thành đến mạng lưới cao tốc Bắc Nam đều ghi dấu ấn các doanh nghiệp tư nhân đầu ngành như Sơn Hải, Đèo Cả, Vinaconex, Coteccons… Mô hình PPP giúp tư nhân chia sẻ gánh nặng với ngân sách, triển khai các dự án hàng chục nghìn tỷ đồng với tiến độ và chất lượng ngày càng được cải thiện.

Ở lĩnh vực công nghiệp và công nghệ, Vingroup mở ra chương mới với VinFast, đưa sản phẩm ô tô, xe điện Việt Nam ra thị trường quốc tế. Hòa Phát giữ vị thế nhà sản xuất thép hàng đầu Đông Nam Á, đảm bảo nguồn cung vật liệu chiến lược cho các dự án hạ tầng lớn. FPT khẳng định năng lực công nghệ của Việt Nam trên hơn 30 thị trường toàn cầu, đóng vai trò quan trọng trong chuyển đổi số. Thaco xây dựng Chu Lai thành trung tâm công nghiệp đa ngành; Đèo Cả trở thành biểu tượng về năng lực thi công công trình phức tạp; Sơn Hải tạo chuẩn mực mới về tiến độ, còn Coteccons tiếp tục dẫn dắt xây dựng dân dụng công nghiệp…

Sự lớn mạnh của các "sếu đầu đàn" kéo theo hàng nghìn doanh nghiệp vệ tinh, thúc đẩy công nghiệp phụ trợ, tạo việc làm, nâng chất lượng nguồn nhân lực và lan tỏa tinh thần đổi mới trong toàn nền kinh tế.

Vai trò lớn, trọng trách lớn

Sau gần bốn thập kỷ đổi mới, khu vực kinh tế tư nhân với hơn 940.000 doanh nghiệp và 5 triệu hộ kinh doanh hiện đóng góp khoảng 50% GDP, hơn 30% ngân sách nhà nước và tạo việc làm cho 82% lực lượng lao động. Không chỉ mở rộng về quy mô, nhiều doanh nghiệp tư nhân đã vươn ra khu vực và thế giới, nâng cao vị thế Việt Nam trong các chuỗi giá trị toàn cầu.

Những con số này khẳng định kinh tế tư nhân không chỉ là một động lực quan trọng, mà đang trở thành động lực chủ đạo trong giai đoạn phát triển mới. Nghị quyết 68 và các chính sách tiếp theo đã tạo ra không gian phát triển rộng mở hơn, với thể chế minh bạch hơn, khả năng tiếp cận nguồn lực bình đẳng hơn, môi trường kinh doanh an toàn và thuận lợi hơn.

Tổng Bí thư Tô Lâm đã nhấn mạnh, kinh tế tư nhân phải là lực lượng tiên phong trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa, nâng cao sức cạnh tranh quốc gia và đóng góp vào mục tiêu phát triển nhanh, bền vững. Tinh thần này cũng được Chính phủ cụ thể hóa bằng các chương trình cải cách mạnh mẽ, cắt giảm thủ tục, đơn giản hóa điều kiện kinh doanh...

Thực tiễn cho thấy, khu vực tư nhân đang ngày càng chủ động đổi mới, đầu tư dài hạn, hướng tới các tiêu chuẩn ESG, R&D và sản xuất xanh. Những doanh nghiệp như Hòa Phát, FPT hay nhiều tập đoàn tư nhân khác đang bước vào quỹ đạo phát triển mới, nơi tăng trưởng không tách rời trách nhiệm xã hội và giá trị bền vững.

Tất cả những chuyển biến đó đang tạo nên một "cú hích niềm tin" quan trọng, đặt khu vực kinh tế tư nhân vào vị trí xứng đáng, là động lực chính cho giai đoạn Việt Nam hướng tới phát triển nhanh, bao trùm và bền vững trong kỷ nguyên mới.