Nền tảng vĩ mô ổn định giúp kinh tế Việt Nam vượt biến động toàn cầu, hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số

09/01/2026 - 14:166 phút đọc

Chiều ngày 8/1 tại Hà Nội, Văn phòng Chính phủ tổ chức buổi họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 12/2025 để thông tin về tình hình kinh tế xã hội tháng 12, cả năm 2025 cũng như giai đoạn 2021-2025. Tại buổi họp báo, Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi trao đổi về khả năng chống chịu của nền kinh tế, giải pháp, động lực cho tăng trưởng hai con số năm 2026 và các năm tiếp theo

margin: 15px auto;" />

Chia sẻ về khả năng chống chịu của nền kinh tế, Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi cho biết, giai đoạn 2021–2025, bối cảnh kinh tế thế giới cũng như trong nước hết sức phức tạp, khó khăn và diễn biến vô cùng khó lường. Chúng ta chứng kiến đại dịch COVID-19 gây ra rất nhiều thách thức cho kinh tế – xã hội trong nước và toàn cầu, cạnh tranh chiến lược, địa chính trị giữa các khu vực, các quốc gia lớn tiếp diễn với mức độ phức tạp, chưa có tiền lệ. Bên cạnh đó là những thay đổi lớn trong thương mại và chuỗi cung ứng toàn cầu, cùng với chính sách thuế đối ứng của Mỹ, tác động mạnh tới kinh tế thế giới và nền kinh tế Việt Nam, một nền kinh tế có độ mở lớn.

Trong bối cảnh đó, Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi khẳng định, kinh tế Việt Nam đã chứng tỏ khả năng chống chịu trước các cú sốc bên ngoài và các tác động bất lợi từ bên ngoài, đồng thời vẫn duy trì được tốc độ tăng trưởng. Việt Nam tiếp tục duy trì hệ số tín nhiệm quốc gia ở mức BB+ và Ba2 với triển vọng ổn định theo xếp hạng của Fitch, S&P và Moody’s. Các tổ chức quốc tế đánh giá cao kết quả chỉ đạo, điều hành và nền tảng kinh tế vĩ mô của Việt Nam.

Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) đánh giá Việt Nam nằm trong top 10 quốc gia tăng trưởng cao trên thế giới. Ngân hàng Standard Chartered dự báo Việt Nam thuộc nhóm 5 nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhất châu Á. World Bank đánh giá Việt Nam là một trong 21 nền kinh tế có thành tích nổi bật trong năm 2025.

Những đánh giá này cho thấy nền tảng kinh tế vĩ mô của Việt Nam ổn định. Đây là yếu tố quan trọng nhất, tạo điều kiện cho người dân, doanh nghiệp và nhà đầu tư tìm hiểu, nắm bắt cơ hội đầu tư, mở rộng hoạt động sản xuất – kinh doanh, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội đất nước.

Cụ thể, Thứ trưởng Bộ Tài chính chỉ rõ 8 kết quả nổi bật:

Thứ nhất, tăng trưởng kinh tế đạt mức cao. Bình quân giai đoạn 2021–2025 đạt 6,3%, cao hơn giai đoạn 5 năm trước. Nếu không tính năm 2021 chịu tác động nặng nề của dịch COVID-19, tăng trưởng bình quân giai đoạn 2022–2025 đạt 7,13%, cao hơn mục tiêu của Kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội 5 năm. Riêng năm 2025, dù đối mặt với nhiều khó khăn, trong đó có tác động từ chính sách thuế đối ứng của Mỹ, tăng trưởng vẫn đạt 8,02%, thuộc nhóm cao nhất khu vực và thế giới.

Thứ hai, thị trường tài chính, tiền tệ và ngoại hối cơ bản ổn định. CPI bình quân cả giai đoạn 2021–2025 được duy trì dưới 4%. Cung – cầu hàng hóa được bảo đảm, giá cả cơ bản ổn định. Nợ công giảm từ chiếm 44,3% GDP năm 2020 xuống còn khoảng 35–36% GDP năm 2025.

Thứ ba, thu ngân sách nhà nước 5 năm đạt gần 9,88 triệu tỷ đồng, vượt 18,1% so với mục tiêu và gấp gần 1,4 lần so với giai đoạn trước; vượt xa mục tiêu 8,3 triệu tỷ đồng, trong khi đã thực hiện miễn, giảm, gia hạn thuế, phí, lệ phí khoảng 1,1 triệu tỷ đồng.

Thứ tư, thị trường trong nước và quốc tế tiếp tục phát triển. Xuất nhập khẩu đạt kỷ lục mới, vượt nhiều dự báo. Quy mô thương mại tăng từ 545 tỷ USD năm 2020 lên trên 930 tỷ USD năm 2025, đưa Việt Nam vào nhóm 20 quốc gia có quy mô thương mại lớn nhất thế giới. Chuỗi cung ứng và thị trường xuất nhập khẩu được đa dạng hóa. Đến nay, Việt Nam hiện có quan hệ thương mại với hơn 230 nền kinh tế, trong đó có 34 thị trường xuất khẩu và 24 thị trường nhập khẩu đạt kim ngạch trên 1 tỷ USD. Thị trường trong nước tiếp tục tăng trưởng, tổng mức bán lẻ hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng năm 2025 tăng trên 9% so với năm 2024. Du lịch phục hồi mạnh, năm 2025 đón khoảng 21,1 triệu lượt khách quốc tế, mức cao nhất từ trước tới nay.

Thứ năm, các thị trường tiếp tục phát triển theo hướng ổn định, bền vững, hiện đại và hội nhập. Thị trường tài chính, tiền tệ, ngoại tệ cơ bản ổn định. Thị trường chứng khoán được FTSE Russell nâng hạng từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp. Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam được thành lập và đưa vào hoạt động từ cuối năm 2025.

Thứ sáu, năng lực nội tại của nền kinh tế được nâng cao. Phát triển kinh tế tư nhân đạt nhiều kết quả tích cực; cải cách thể chế, pháp luật tiếp tục được đẩy mạnh; thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh được cắt giảm, đơn giản hóa. Năm 2025, số doanh nghiệp đăng ký thành lập mới và quay trở lại hoạt động đạt gần 297.500 doanh nghiệp, cao nhất từ trước tới nay, tăng 27,4% so với năm 2024. Cả nước hiện có trên 1 triệu doanh nghiệp đang hoạt động, tăng hơn 160.000 doanh nghiệp so với năm 2024 và tăng trên 20% so với năm 2020.

Thứ bảy, đầu tư tiếp tục được thúc đẩy, thu hút mạnh khu vực kinh tế tư nhân tham gia phát triển hạ tầng kinh tế – xã hội. Tổng vốn đầu tư toàn xã hội giai đoạn 5 năm tăng 44% so với giai đoạn trước, tương đương khoảng 33,2% GDP. Thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài cả nhiệm kỳ đạt 184,2 tỷ USD, tăng gần 8,4% so với nhiệm kỳ trước, đưa Việt Nam vào nhóm 15 quốc gia đang phát triển thu hút FDI lớn nhất.

Thứ tám, cung – cầu lao động được bảo đảm; chất lượng lao động được cải thiện; thu nhập người dân tăng lên; cơ cấu lao động chuyển dịch tích cực. Tỷ lệ lao động trong nông nghiệp giảm xuống còn 24,7%. Tỷ lệ lao động qua đào tạo có văn bằng, chứng chỉ tăng lên 29,2%.

Về các nhóm giải pháp nhằm đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số giai đoạn 2026 và các năm tiếp theo, Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi cho biết, tại Hội nghị Chính phủ sáng nay, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ đã thông báo định hướng tập trung vào việc nâng cao hiệu quả các động lực tăng trưởng truyền thống, đồng thời phát triển và phát huy các động lực tăng trưởng mới.

Cụ thể, tiếp tục hoàn thiện thể chế, đổi mới tư duy xây dựng, thực thi pháp luật nhằm kiến tạo và phát triển, giải quyết các cái điểm nghẽn về thể chế và xây dựng thể chế để tạo động lực, thể chế và kiến tạo, tức là chuyển từ quản lý sang kiến tạo để thúc đẩy.

Bên cạnh đó, huy động, phân bổ, sử dụng hiệu quả các nguồn lực cho phát triển. Sử dụng nguồn lực đầu tư công có hiệu quả, giữ vững vai trò dẫn dắt, nâng cao chất lượng hiệu quả thu hút vốn đầu tư nước ngoài, phát triển đồng bộ các loại thị trường, nhất là thị trường vốn, thị trường tài chính nhằm đa dạng hóa các kênh huy động vốn trung và dài hạn...

Chuyển đổi mạnh mô hình tăng trưởng dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Phát huy vai trò động lực của công nghiệp chế biến, chế tạo. Chuyển dịch sang nền kinh tế dựa vào cả đầu tư, xuất khẩu và tiêu dùng trong nước. Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao gắn đào tạo với nhu cầu của thị trường và yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Phát triển mạnh khu vực kinh tế tư nhân trở thành một động lực quan trọng của nền kinh tế. Tạo điều kiện thuận lợi để kinh tế tư nhân tham gia sâu hơn vào các lĩnh vực then chốt, các dự án lớn, các chuỗi giá trị trong và trong nước và toàn cầu theo đúng tinh thần Nghị quyết số 68-NQ/TW.

Phát triển đồng bộ kết cấu hạ tầng kinh tế xã hội, nhất là hạ tầng chiến lược để làm nền tảng cho tăng trưởng nhanh và bền vững. Tập trung đầu tư hạ tầng giao thông, logistics, hạ tầng số, hạ tầng năng lượng, bảo đảm an ninh năng lượng đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế xã hội trong bối cảnh mới.

Bên cạnh những giải pháp đã được thảo luận, Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi cho rằng, vẫn còn nhiều nội dung cần tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện.

"Tại Hội nghị Chính phủ sáng nay, lãnh đạo Đảng, Nhà nước và lãnh đạo Chính phủ đã có các kết luận, chỉ đạo rõ ràng, thống nhất tinh thần sẽ tiếp tục bàn bạc, rà soát và lựa chọn những giải pháp thực sự phù hợp, khả thi và hiệu quả. Mục tiêu đặt ra là phấn đấu đạt tăng trưởng hai con số trong năm 2026, tạo nền tảng vững chắc cho cả giai đoạn tiếp theo. Với sự chỉ đạo quyết liệt, đồng bộ cùng việc triển khai hiệu quả các giải pháp trọng tâm, chúng tôi hoàn toàn tin tưởng rằng các mục tiêu tăng trưởng đã đề ra là có cơ sở và có thể đạt được", Thứ trưởng Bộ Tài chính nhấn mạnh.