(Banker.vn) Tổng thống Donald Trump cho biết ông đã ký một sắc lệnh hành pháp áp đặt mức thuế “toàn cầu” mới 10% theo Điều 122 của Đạo luật Thương mại năm 1974. Động thái này được xem là phản ứng của Tổng thống Trump sau khi Tòa án Tối cao Mỹ ngày 20/2/2026 ra phán quyết với tỷ lệ 6-3 cho rằng Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA) không trao quyền cho Tổng thống áp đặt thuế quan.
Tối ngày 20/2/2026 (giờ Mỹ), Tổng thống Donald Trump tuyên bố đã ký một sắc lệnh hành pháp áp đặt mức thuế quan toàn cầu mới 10%, chỉ vài giờ sau khi Tòa án Tối cao bác bỏ các loại thuế nhập khẩu đối ứng mà ông đã ban hành trong năm 2025, một đòn giáng mạnh vào chương trình nghị sự thương mại của ông.
Thuế quan "Mục 122" sẽ có hiệu lực "gần như ngay lập tức", ông Trump nói trong một bài đăng trên Truth Social.
Mức thuế mới được áp dụng thêm vào các loại thuế vẫn còn nguyên vẹn sau phán quyết của tòa án tối cao, phán quyết đã vô hiệu hóa các loại thuế mà ông Trump áp đặt bằng cách sử dụng Đạo luật Quyền lực Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA).
Tại cuộc họp báo của Nhà Trắng chiều ngày 20/2, ông Trump đã chỉ trích mạnh mẽ phán quyết 6-3 "vô cùng đáng thất vọng".
Phán quyết của Toà án Mỹ đã bác bỏ cơ sở pháp lý cho nhiều loại thuế quan mà Tổng thống Trump khẳng định là cần thiết cho nền kinh tế Mỹ và cho việc tái thiết ngành sản xuất đang thu hẹp của Mỹ.
Các loại thuế quan đối ứng của Tổng thống Trump ban hành và các loại thuế liên quan đến buôn bán ma túy đều dựa trên cách giải thích của chính quyền ông về IEEPA. Nhưng đa số thẩm phán tòa án đã phán quyết rằng IEEPA “không cho phép Tổng thống áp đặt thuế quan”.
Các loại thuế quan toàn cầu mới 10%, có thời hạn 150 ngày, sẽ thay thế hiệu quả các loại thuế theo IEEPA, một quan chức Nhà Trắng nói với CNBC.
Điều đó có thể dẫn đến mức thuế quan thấp hơn đối với một số quốc gia đã ký kết thỏa thuận thương mại với chính quyền Trump, hoặc đang trong các cuộc đàm phán thương mại.
Đó là bởi vì nhiều quốc gia và khu vực đó đã phải đối mặt với mức thuế quan của Mỹ cao hơn 10% như một phần của các thỏa thuận đó. Ví dụ, Liên minh châu Âu đã đồng ý mức thuế quan 15% như một phần của thỏa thuận thương mại với Mỹ.
Những mức thuế quan đó phần lớn được thực hiện theo IEEPA, có nghĩa là chúng đã bị vô hiệu hóa do phán quyết của Tòa án Tối cao.
Đối với Trung Quốc, quốc gia đang phải đối mặt với hai loại thuế quan 10% dựa trên IEEPA, cộng thêm mức thuế 25% vẫn còn hiệu lực; các loại thuế quan IEEPA đó sẽ được thay thế bằng thuế quan toàn cầu mới của Tổng thống Trump, nâng tổng mức thuế của Trung Quốc lên 35%, một quan chức Nhà Trắng nói với CNBC.
Tổng thống Trump khẳng định ông sẽ tìm những cách khác để áp đặt thuế quan mà không cần sự chấp thuận của Quốc hội. Và quan chức Nhà Trắng lưu ý rằng khi chính quyền xem xét thêm các con đường áp thuế hợp pháp, mức thuế áp đặt lên từng quốc gia có thể quay trở lại mức cao hơn.
Những phát biểu của Tổng thống Trump dao động giữa sự thách thức và sự chỉ trích gay gắt. Ông thậm chí còn nhắm vào các thẩm phán Neil Gorsuch và Amy Coney Barrett, những người mà ông đã đề cử, sau khi họ bỏ phiếu cùng với đa số.
Lệnh áp thuế mới viện dẫn Điều 122 của Đạo luật Thương mại năm 1974. Thuế quan được tạo ra theo điều khoản này chỉ có hiệu lực trong 150 ngày, và bất kỳ sự gia hạn nào cũng cần sự chấp thuận của Quốc hội.
Khi được hỏi tại cuộc họp báo về giới hạn thời gian đó và về việc nhận được sự đồng thuận của Quốc hội, Tổng thống Trump nói, “Chúng tôi có quyền làm hầu hết mọi thứ chúng tôi muốn làm.”
Tổng thống Trump cũng tuyên bố rằng tất cả các loại thuế quan đang có hiệu lực theo các điều khoản được gọi là Điều 232 và Điều 301 sẽ vẫn “có hiệu lực đầy đủ”.
Chính quyền Trump cũng đang sử dụng Điều khoản 301 để khởi động một số cuộc điều tra về các hành vi thương mại không công bằng có thể xảy ra, điều này có thể dẫn đến việc áp thêm thuế quan mới, ông Trump cho biết.
Phần lớn doanh thu thuế quan của Mỹ năm ngoái đến từ thuế theo Đạo luật Cạnh tranh và Phát triển Kinh tế (IEEPA).
“Các phương án thay thế khác giờ đây sẽ được sử dụng để thay thế những loại thuế mà tòa án đã bác bỏ một cách sai lầm,” ông Trump nói.
“Chúng ta sẽ thu được nhiều tiền hơn, và chúng ta sẽ mạnh mẽ hơn nhiều nhờ điều đó,” ông nói.
Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent phát biểu tại Câu lạc bộ Kinh tế Dallas ngay sau ông Trump, cho biết chính quyền sẽ thay thế các loại thuế IEEPA bị bác bỏ bằng cách tận dụng một số luật thuế quan hiện hành khác.
Làm như vậy “sẽ dẫn đến doanh thu thuế quan hầu như không thay đổi vào năm 2026,” ông Bessent nói. “Không ai nên kỳ vọng rằng doanh thu thuế quan sẽ giảm xuống.”
H.Y

