Triển vọng ngành dầu khí trong bối cảnh giá dầu diễn biến khó lường

09/03/2026 - 21:074 phút đọc

(Banker.vn) Căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông và nguồn cung thắt chặt đang đẩy giá dầu vượt 100 USD/thùng, qua đó mở ra triển vọng tích cực cho hoạt động thăm dò, khai thác dầu khí nhưng cũng tạo ra sự phân hóa đáng kể giữa các doanh nghiệp trong chuỗi giá trị.

Rủi ro địa chính trị đẩy giá dầu tăng mạnh

Theo phân tích của Chứng khoán MB (MBS), yếu tố quan trọng nhất thúc đẩy giá dầu tăng trong giai đoạn gần đây là rủi ro địa chính trị tại khu vực Trung Đông, nơi chiếm tỷ trọng lớn trong nguồn cung dầu mỏ toàn cầu. Các diễn biến căng thẳng tại khu vực này làm gia tăng nguy cơ gián đoạn nguồn cung, đặc biệt tại những tuyến vận chuyển chiến lược của thị trường năng lượng thế giới.

Trong đó, eo biển Hormuz tiếp tục được xem là điểm nghẽn quan trọng của thị trường dầu mỏ. Đây là tuyến hàng hải vận chuyển khoảng một phần năm lượng dầu thô tiêu thụ toàn cầu mỗi ngày. Bất kỳ biến động nào tại khu vực này đều có thể gây ra phản ứng mạnh từ thị trường, bởi chỉ cần nguồn cung bị gián đoạn trong thời gian ngắn cũng có thể khiến cán cân cung – cầu thay đổi nhanh chóng.

Bên cạnh yếu tố địa chính trị, chính sách kiểm soát sản lượng của liên minh OPEC+ cũng góp phần duy trì trạng thái thắt chặt nguồn cung. Việc nhiều quốc gia sản xuất lớn tiếp tục duy trì các cam kết cắt giảm sản lượng đã khiến khả năng bổ sung nguồn cung mới trở nên hạn chế trong ngắn hạn. Trong khi đó, nhu cầu năng lượng toàn cầu vẫn duy trì ở mức cao, đặc biệt từ các nền kinh tế châu Á.

Trước khi giá dầu tăng mạnh, nhiều tổ chức phân tích vẫn duy trì kịch bản cơ sở với mức giá trung bình trong khoảng 75–85 USD/thùng. Tuy nhiên, theo MBS, việc giá dầu đã vượt mốc 100 USD/thùng cho thấy thị trường đang bước vào giai đoạn biến động mới, trong đó các yếu tố rủi ro nguồn cung đóng vai trò chi phối mạnh hơn so với trước đây.

margin: 15px auto;" />

Giá dầu cao thúc đẩy chu kỳ đầu tư mới

Một trong những tác động rõ rệt nhất của giá dầu cao là sự cải thiện đáng kể về hiệu quả kinh tế của các dự án thăm dò và khai thác. Theo MBS, các doanh nghiệp hoạt động trong khâu thượng nguồn thường là nhóm hưởng lợi trực tiếp nhất khi giá dầu tăng.

Khi giá dầu duy trì ở mức cao, doanh thu từ hoạt động khai thác được cải thiện đáng kể, giúp nâng cao biên lợi nhuận và khả năng hoàn vốn của các dự án dầu khí. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh ngành dầu khí toàn cầu đã trải qua nhiều năm cắt giảm chi tiêu đầu tư sau các giai đoạn giá dầu suy giảm trước đây.

Giá dầu tăng cũng có xu hướng kích hoạt một chu kỳ đầu tư mới trong ngành năng lượng. Các tập đoàn dầu khí thường gia tăng ngân sách dành cho hoạt động thăm dò và phát triển mỏ khi giá dầu vượt qua các ngưỡng lợi nhuận quan trọng. Quá trình này kéo theo nhu cầu lớn hơn đối với các dịch vụ kỹ thuật dầu khí như khảo sát địa chất, khoan thăm dò và xây dựng các công trình khai thác ngoài khơi.

Theo MBS, đây là yếu tố có thể tạo ra triển vọng tích cực cho nhóm doanh nghiệp dịch vụ dầu khí, vốn phụ thuộc nhiều vào hoạt động đầu tư của các tập đoàn năng lượng.

Tác động phân hóa trong chuỗi giá trị dầu khí

Theo phân tích của MBS, việc giá dầu tăng mạnh sẽ tạo ra tác động khác nhau giữa các doanh nghiệp trong chuỗi giá trị dầu khí.

Nhóm thượng nguồn và dịch vụ kỹ thuật dầu khí được đánh giá hưởng lợi rõ rệt hơn khi giá dầu duy trì ở mức cao. Khi giá dầu tăng, các tập đoàn năng lượng có xu hướng đẩy mạnh hoạt động thăm dò và khai thác, qua đó gia tăng nhu cầu đối với dịch vụ khoan và cơ khí dầu khí.

Trong bối cảnh đó, Tổng Công ty CP Khoan và Dịch vụ Khoan Dầu khí (HOSE: PVD) và Tổng Công ty Cổ phần Dịch vụ Kỹ thuật Dầu khí Việt Nam (HNX: PVS) được kỳ vọng hưởng lợi khi chu kỳ đầu tư thượng nguồn phục hồi.

Ở lĩnh vực khí, Tổng Công ty Khí Việt Nam (HOSE: GAS) duy trì nền tảng kinh doanh tương đối ổn định nhờ vai trò trung gian trong chuỗi cung ứng khí, dù mức độ hưởng lợi trực tiếp từ biến động giá dầu thường không lớn như nhóm khai thác và dịch vụ.

Trong khi đó, các doanh nghiệp hạ nguồn có thể chịu áp lực khi giá dầu tăng nhanh. Công ty CP Lọc hóa dầu Bình Sơn (HOSE: BSR) có thể đối mặt với biến động biên lợi nhuận khi chi phí dầu thô đầu vào tăng mạnh. Tương tự, Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (HOSE: PLX) cũng chịu rủi ro về chi phí tồn kho và biến động thị trường nhiên liệu.

Đối với vận tải dầu khí, Tổng Công ty CP Vận tải Dầu khí (HOSE: PVT) có thể chịu tác động hai chiều khi chi phí nhiên liệu tăng, trong khi nhu cầu vận chuyển năng lượng toàn cầu vẫn duy trì ở mức cao.